ଏହି ପବିତ୍ର ଗଳ୍ପରେ, ଏକ ରଜ୍ନୀ ରୂପରେ ଅନେକ ବିଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ବିବାହ, ବିବାଦ, ଯୁଦ୍ଧ, ପ୍ରସ୍ଥାନ କିମ୍ବା କୃଷି କାମରେ, ଯେଉଁଠି ମନେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେଉଁଠି ଭଗବାନ ଭିନାୟକଙ୍କ ଦୟାରେ ସବୁ କାମ ସଫଳ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏକାଗ୍ରତାରେ ବିନାୟକ ଶାନ୍ତି ପୂଜା କରେ, ସେ ଅବଶ୍ୟ ଫଳ ପାଏ। ଏହି ପୂଜାର ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା କଣ? ଏହି ପ୍ରସ୍ନର ଉତ୍ତର ଅତି ଉତ୍ସୁକତାରେ ଅନ୍ବେଷଣ କରାଯାଏ। ଗଣେଶ ଶାନ୍ତି ପୂଜା ଚନ୍ଦ୍ରର ଶକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବାବେଳେ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସମ ଥାନରେ ବେଦି ଏବଂ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦିଗ୍ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତା ତଥା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ଫୁଲ ଏବଂ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ନିୟମିତ ଉପଚାର ଏବଂ ହୋମ ଉପକରଣ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ସେଥିରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ସୁନା ଏବଂ ଫଳ ନେଇ ଉପସ୍ଥାନ କରାଯାଏ। ଭିନାୟକଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ହସ୍ତନିର୍ମିତ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମଧୁ, ଦୁର୍ବା ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦେଇ, ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ ହୋମ ପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ପୂଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି କରିବା ଉଚିତ, ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ସୁନାର ଆଭୂଷଣ ଧରି, ମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ବସି, ନିୟମିତ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ କରିବା ଦରକାର। ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ପଞ୍ଚ ନଦୀ ଏବଂ ଶୁଭ ହ୍ରଦମାନେ, ଏହି ପୂଜାର ଶୁଭ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମନ୍ତ୍ର ଠିକ୍ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ବିଘ୍ନର ନାଶ ହୁଏ। ଅପଦ୍ରବ, ରୋଗ, ଭୟଙ୍କର ରୋଗ, ଜ୍ୱର ଆଦି, ସବୁ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନରେ ଏହି ପୂଜା ଏକାଗ୍ରତାରେ କରେ, ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଚିନ୍ତା କରେ, ତାହା ସଫଳ ହୁଏ। ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ—ଏକ ନାରୀ, ଯିଏ ଦେଖିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେ ପାର୍ଥା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବଳ ଋଷିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତି ପତ୍ନୀ। ପୂର୍ବରୁ ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ରହି, ବାୟୁରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି, ଅନ୍ନ ନ ଖାଇ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଭୂମିର ଉପରି ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବାବେଳେ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ରଖେ, ତାହା ସଫଳ ହୁଏ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ 'ପାର୍ଥେଶ୍ୱର' ନାମରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ପାର୍ଥା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ଦିନ ଠାରୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏଠାରେ ଶୁଭ୍ର ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତିରେ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଚତୁର୍ଦଶୀ ଦିନ ରାତି ଜାଗିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ରତାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ 'ପାର୍ଥେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ନନ' ନାମରେ, ଅର୍ବୁଦ ତୃତୀୟ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପ୍ରଭାସ ସପ୍ତମ ପୁସ୍ତକରେ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ଏହି ଗଳ୍ପର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ, ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁ ସ୍୵ୟଂ ଉପସ୍ଥିତ, ରାଜା ପ୍ରସ୍ନ କରନ୍ତି—ସମୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବାୟୁର ଆଲୋକ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ବିନାଶ ଆସିଗଲା। ଏକ ହଜାର ଯୁଗର ଶେଷରେ, ପଦ୍ମାସନ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗିଲେ। ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମା ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କିଏ? କିଏ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ?" ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ହସି ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ମୁଁ ମୂଳ ପୁରୁଷ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛ।" ଏଭଳି ଏହି ଗଳ୍ପରେ ବିନାୟକ ପୂଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ପାର୍ଥେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ-ବ୍ରହ୍ମା ଦିବ୍ୟ ସଂବାଦ ଅତି ପବିତ୍ର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।