ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇବା କିମ୍ବା ଚୋରି କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗଈଁ ହତ୍ୟା କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସେହିପରି ଏକ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇବା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭୁଲ ଭାବରେ ଚାଲିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଗଈଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ପାଦରେ ଛୁଇଁଦେବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଓ ଯେଉଁ ଲୋକ ଜଳକୁପ, ବଗିଚା କିମ୍ବା ପୋଖରୀକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପାପରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅକୃତଜ୍ଞତା କିମ୍ବା ଚୁଗଲି କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ମଦ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ମାଂସ ଖାଇବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ରାଜାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଅବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ଦ୍ୱିଜଜନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ଅଟକାଇଲେ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଭରସା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଦ୍ୱିଜଜନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ଏବଂ ରାତିରେ ଦହି କିମ୍ବା ଭଜା ଧାନ ଖାଇଥିବା, ଅପରାଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯେଉଁ ପାପ ଲାଗେ, ବେଗୁନ, ମୁଳା, ସୁଧା କିମ୍ବା ଲାଲ ରସୁଣ ଖାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯେଉଁ ପାପ ଲାଗେ, ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହିପରେ, ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ବାଘ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ କହିଲେ — “ମୋ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ଧୋକା ଦିଆଯାଇନାହିଁ। କପିଳା, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଅ, ମା, ତୁମ ପୁଅ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଅଛ।" ମା, ଭାଇ, ମିତ୍ର, ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ, ମା କପିଳା ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁରେ ନିଜ ଗୋକୁଳ ପ୍ରତି ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ଭୟରେ କମ୍ପିତ, ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ବିଲିନ ହୋଇ, ତିନି ଦେଖିଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଦୂତିଆଁ ହୋଇ ନିଜ ଗୋକୁଳକୁ ପହଁଚିଗଲେ। ମା'ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବଛା ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ। ତାଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ସମୟରେ ଆଗମନ ଭୟାନକ ଓ ଭୀତିଜନକ ହେଲା। ବଛା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମା, ଏହି ଅସାଧାରଣ ସମୟରେ କିଏ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଛ?" କପିଳା କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ଆସିଛି; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଆପଣର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର।" "ମୁଁ ମା' ସହିତ ଏହି ମିଳନ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଆଉ ଆସିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏଠାରେ ବାଘଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଆଜି ମୁଁ ବନର ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ଆଜି ତୁମେ ସହିତ ମରିବା ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ।" "ତୁମେ ନାହିଁ ଥିଲେ ମୁଁ ଏକା ମରିବାକୁ ପଡିବ। ମା' ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟ ଅଛି, ଏହି ଭାଗ୍ୟ ମୋର ହେବ। କିମ୍ବା ଏଠାରେ ରୁହ, ତୁମ ବ୍ରତ ମୋର ହେଉ।" "ମା' ଠାରୁ ଅଲଗା ହେଲେ ଜୀବନ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ। ମା' ପରି ରକ୍ଷକ କିଏ ନାହିଁ, ମା' ପରି ଏହି ଦିନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ।" "ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁରୁ ଭିନ୍ନ କିଛି ନୁହେଁ। ମୋ ପୁଅ, ଏହି ମା'ର ଶେଷ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପଦେଶ।" "ସଦା ବନରେ ରୁହ, ଚିତ୍ତ ଜାଗୃତ ରଖ। ଲୋଭରେ, କୌଣସି ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଘାସର ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉଠାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ଲୋଭରେ ମନୁଷ୍ୟ ମହାସାଗର, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ମନୁଷ୍ୟ ତିନିଟି ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ — ଲୋଭ, ଅବିବେକ, ଓ ଭୁଲ ଭରସା।