ଏକ ଗୋମାତା, ଗୋଖାଟରେ ବାନ୍ଧା ଥିବା ତାଙ୍କର ଛଉଟିକୁ ମନେ କରି, ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ ଦୁଧ ପିଉଥିଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଦେବତାକୁ ମନେ କରି ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ କପିଳା କହିଲେ, “ମୋ ଜୀବନ ପାଇଁ ଭୟରୁ, ମୁଁ କିଛି କାନ୍ଦି ନାହିଁ, ବାଘ ମହାଶୟ। ମୋ ଛଉଟି ଏଯାଁ ଘାସ ଖାଇନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ହେଇଛି। ମୁଁ ମୋ ଛଉଟିକୁ ଦୁଧ ପିଆଇ ଦେଇଛି, ମୋ ଜନମଣ୍ଡଳୀକୁ ଦେଖି ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛି। ଆପଣ ତାଙ୍କର ଫେରିବା ବିଷୟରେ କହୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରି ନାହିଁ। ଆପଣ ଭୟରୁ ଏଭଳି କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଜୀବନ ପାଇଁ ଭୟ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ବଡ଼। ଯଦି ଆପଣ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି, ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ବାଘ ମହାଶୟ। ତାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଇ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବି—ନାହିଁ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଯଦି ମୁଁ ଫେରି ନାହିଁ, ଏହି ପାପରେ ମୁଁ ଦୂଷିତ ହେବି। ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁକୁ ଧୋକା ଦେଇବେ କିମ୍ବା ଚୋରି କରିବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଗୋ ହତ୍ୟା କରିବେ, ମିତ୍ରକୁ ଧୋକା ଦେଇବେ, ଗୁରୁକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବେ, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ପାଦରେ ଛୁଇବେ, କୌଣସି ଉପକୃତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବେ, ଅକୃତଜ୍ଞ ଏବଂ ଚୁଗଲି କରିବାର ପାପ, ମଦ ଓ ମାଂସ ଖାଇବାର ପାପ, ରାଜାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାର ପାପ, ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରିବାର ପାପ, ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ବାଘ କରିବାର ପାପ, ଭରସା କରିଥିବାକୁ ହତ୍ୟା କରିବାର ପାପ, ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଉପରେ ଘୃଣା କରିବାର ପାପ, ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ନିନ୍ଦା କରିବାର ପାପ, ରାତିରେ ଦହି ଓ ଭଜା ଧାନ ଖାଇଥିବା ଏବଂ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିବାର ପାପ, ବାଇଗଣ, ମୁଳା, ଶ୍ୱେତ କିମ୍ବା ଲାଲ ରସୁଣ ଖାଇଥିବାର ପାପ—ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ମୋ ଉପରେ ଆସିବ, ଯଦି ମୁଁ ଫେରି ନାହିଁ। ଏହିପରେ, ବାଘ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇ ନାହିଁ। କପିଳା, ତୁମେ ତୁମ ଛଉଟିକୁ ଦେଖ, ଶିଶୁ ପ୍ରତି ଅମୋଘ ମାତା।” କପିଳା ତାଙ୍କର ମା, ଭାଇ, ମିତ୍ର ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସେ ଗୋକୁଳ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ଭୟରୁ କମ୍ପିତ, ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲିନ, ସେ ତେଜରେ ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ମାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଛଉଟି ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲା। ଏତେ ଅସମୟରେ ମାର ଆଗମନ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ଲାଗିଲା। ଛଉଟି ପଚାରିଲା, “ମା, ଏତେ ଅସମୟରେ କାହିଁକି ଆସିଛ?” କପିଳା କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ମମତାରୁ ଆସିଛି; ତୁମ ଇଛା ପୂରଣ କର। ମୋ ପୁଅ, ମା ଓ ପୁଅର ଏହି ମିଳନ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ପୁଣି ଆସିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ବାଘ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ, ତାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆଜି ମୁଁ ବାଘର ସମ୍ମୁଖରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତୁମ ସହିତ ଆଜି ମରିବା ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଏବଂ ମୁଁ ଏକା ମଧ୍ୟ ମରିଯିବି, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ବିନା ଅଛି।