ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏକ ଅତି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଧନୁଷ-ବାଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ଯୋଧ୍ୟାମାନେ, ଯେପରି ବିଶ୍ୱର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଯମର ସେବକମାନେ, ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏଠାକୁ ଏକ ଜଳତୀର୍ଥରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମୃଗମାନଙ୍କ ସମେତ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଖୁବ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ—ବିଶେଷକରି ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଶିଥିଳ। ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି ଏପରି ଯେ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସତ୍ୟ। ଏଠାରେ ଜଳସ୍ନାନ କଲେ, ରାଜନ୍, ମାନବ ତୁରନ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ। ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ଦେଖି, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅପରାଧ ଦୂର କରୁଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀକୁ ଦେଖିଲେ। ଏଠାକୁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଅନୁଭବ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏହିଭଳି ମାନୁଷ୍ୟତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି ବିବରଣା ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏଠାରେ, ଯେଉଁଠି ମାନବ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସୁପ୍ରଭ। ସେ ଶତ୍ରୁବିର ନାଶକ ଥିଲେ। ସେ ନାରୀ, ଭୋଗବିଳାସ, ଅଶ୍ୱ କିମ୍ବା ହସ୍ତୀରେ ତେତିକି ଆସକ୍ତ ନ ଥିଲେ, ଯେତେକି ଶିକାରରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଶିକାର ପାଇଁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଏକ ମୃଗୀ ତାଙ୍କ ଶିଶୁକୁ ଦୁଧ ପାଉଁଥିବା ଦ୍ରୁଶ୍ୟ। ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ଧନୁ ଟାଣିଥିଲେ। ମୃଗୀ ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପଡ଼ି, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୁଁ ଶୟନ କରୁଥିବା, ମିଳନ କରୁଥିବା, ଦୁଧ ପାଉଁଥିବା କିମ୍ବା ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଥିବା ସମୟରେ, ଏହି ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ। ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟରେ ମୋତେ ହତ୍ୟା କରିଛ।" ରାଜା ତା' ସ୍ନାୟୁଶୂନ୍ୟ ମୃଗୀକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କହିଲେ, "ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରୂରତାରେ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିଛି। ତୁମେ ମୋ ସହ କଥା ହେବା ଦ୍ୱାରା, ପୁନି ଗାୟର ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" ଏପରି କହି, ସେ ମୃଗୀ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହା ପରେ, ରାଜା ତୁରନ୍ତ ଭୟାନକ ମୁହଁ ଧାରଣ କଲେ, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ସେନାକୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ। ଅବଶିଷ୍ଟ ସେନା ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଏହି ଘଟଣା ସମସ୍ତ ଚଉକ ଓ ମୁହାଣ୍ଡିରେ ଘୋଷଣା କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିରପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେହି ରାଜବଂଶରେ ଏକ ଗାଈ ଥିଲେ, ଯିଏ ଘାସ ଲାଗି ତାଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡିଠାରୁ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ସେ, ଯିଏ ସଦା ଅକ୍ଷତ ଘାସ ଖାଏ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ବଘ ଆସିଲା, ଯାହାର ମୁଁହ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତରେ ଭରିଥିଲା। ସେ ଗାଈ ତାଙ୍କ ଗୋଶାଳାରେ ବନ୍ଧା ଶିଶୁକୁ, ଦୁଧ ପାଉଁଥିବା ଦୃଶ୍ୟକୁ ମନେପକାଇଲେ। ମୂଢ଼ମୂଢ଼ା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବରେ ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମୃତିରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଏଠି କପିଳ କହିଲେ—"ମୋ ଜୀବନର ଭୟରୁ, ଓ ବଘ, ମୁଁ କିଛି କହୁନାହିଁ। ମୋ ଶିଶୁ ଘାସ ଖାଇନାହିଁ, ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ। ମୁଁ ମୋ ଶିଶୁକୁ ଦୁଧ ପାଇଁଦେଇ, ମୋ ଲୋକମାନେ ଠାରୁ ଖବର ନେଇ, ତୁମକୁ ଫେରି ଆସିବି।" "ତୁମେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଫେରିବା କଥା କହୁଛ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେନାହିଁ। ତୁମେ ଭୟରୁ ଏହି କଥା କହୁଛ, କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ଭୟ ସମାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଯଦି ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସ କର, ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ବଘରାଜ।" "ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବି—କିମ୍ବା ନ ମଧ୍ୟ। ଯଦି ମୁଁ ପୁନି ନ ଫେରିବି, ତେବେ ଏହି ପାପରେ ମୁଁ ଅଳଙ୍କୃତ ହେବି।" ଏହିପରି ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା, ଜୀବନ ଓ ଧର୍ମର ଅଦ୍ଭୁତ ଗାଥା ପ୍ରକାଶ ପାଏ।