ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ବିଷୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ। ଏହିପରି ବିବେଚନାରେ, କନଖଳ ତୀର୍ଥର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ପୁନି, ପୁରାତନ କାଳରେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଚକ୍ର ବିମୋଚନ କରିଥିଲେ, ସେଠି ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେବା ପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଶୁଦ୍ଧ ଝରଣାରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥରେ, ଯେଉଁଠି ହରିଙ୍କର ନିଦ୍ରା କିମ୍ବା ଜାଗରଣ ସମୟରେ କେହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାଏ, ସେଉଁଠି ଅତି ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି ଚକ୍ର ତୀର୍ଥର ମହିମା ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସଦା ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ବହୁ ପାପ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ। ଏଠି ଏକ ହରିଣ ଦଳ, ଶିକାରୀମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ରଖିଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ ଏକାଥରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇଥିଲେ। ଶିକାରୀମାନେ ବଣ୍ଡୁକ୍ ଓ ଧନୁଷ ଧରିଥିଲେ, ଯେପରିକି ଯମର ଦୂତମାନେ। ଏହି ତୀର୍ଥର ପାଣିଘାଟରେ ହରିଣ ଦଳ ସହିତ ଆସି, ତେବେ ସେମାନେ ଖୁବ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ଭୋକ ଓ ତିଆରି ଦ୍ୱାରା। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ଘଟିଥିଲା। ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ସହିତ, ରାଜା, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପାପ ଦୂର କରେ, ସେଠି ଆଜି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି ମନୁଷ୍ୟତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି ବିବରଣୀ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସୁପ୍ରଭ ନାମକ ଏକ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଆସକ୍ତି ନା ନାରୀମାନେ ରହିଥିଲା, ନା ଭୋଗବିଲାସରେ, ନା ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ହାତୀ ଚଢ଼ିବାରେ। ଏକ ଦିନ ଶିକାର ପ୍ରେମରେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠି ଜଣେ ମୃଗୀ ତାଙ୍କ ଶାବକକୁ ଦୁଧ ପିଇଁଉଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦୁଧକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସକ୍ତ ଥିଲା। ରାଜା ଧନୁଷ ତାଣିଥିବା ଦେଖି, ସେ ମୃଗୀ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା— "ଶୟନ, ଯୁଗଳ, ଦୁଧପାନ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହେବାବେଳେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ଦିନ ଆସିଛି। ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟରେ ମାରିଦେଲେ, ଏହି କ୍ଷଣରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି।" ରାଜା ସେଇ ମୃଗୀଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଯାହାର ପ୍ରାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। "ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରୂରତାରେ ତୁମକୁ ମାରିଦେଲି," ବୋଲି ରାଜା କହିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଫଳରେ, ତୁମେ ପୁଣି ଗାଈ ରୂପକୁ ଫେରିବ। ଏପରି କହି, ସେଇ ମୃଗୀ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲା। ଏହା ପରେ, ସେଇ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଧାରଣ କଲେ; କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ସେନାକୁ ଖାଇଦେଲେ। ତା’ପରେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ସେନା ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ତଳମଳ କରି, ଏହି ଘଟଣା ଚଉକରେ ଏବଂ ତିନିମୁହାଣିରେ ଖବର ଦେଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏହି ବଂଶରେ ଏକ ଗାଈ ଘାସ ପାଇଁ ଦଳରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଯାଇଥିଲା, ଯିଏ ସଦା ଅଖଣ୍ଡ ଘାସ ଖାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବାଘ ତା’ପାଖରେ ଆସିଲା, ଯାହାର ମୁହଁ ଦାନ୍ତରେ ଭରିଥିଲା।