ମଙ୍କି ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିରାକ୍ତି ଲାଭ କରି, ଗ୍ରାମ ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେଇ ପଥରେ ଶଙ୍କର ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଅଚାନକ ଦୃଶ୍ୟକୁ ମହାତ୍ମା ପିଣ୍ଡାର ଦେଖିଥିଲେ। ପିଣ୍ଡାର ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ, “ମୋର ଏହି ଦର୍ଶନ ଫଳହୀନ ନ ହେଉ, ମୋତେ ଦୟାକରି କିଛି ଦିଅ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ମୋର ହୃଦୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଆଶା ନାହିଁ, ମୋର ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କର। ମୋ ନାମରେ ଏହି ପିଣ୍ଡାରକ ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ। ଏହି ସ୍ଥାନ 'ପିଣ୍ଡାରକ' ନାମରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେବ। ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମହାଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ବାସ କରିବି; ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନେ ମୋର ନିତ୍ୟ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ପରମଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।” ଏଠାରେ, ପିଣ୍ଡାରକ ନାମରେ ପରିଚିତ ମଙ୍କି ଦିନ ରାତି ତପସ୍ୟା କଲେ। ବହୁଦିନ ପରେ, ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହିଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଫଳ ପାନ୍ତି। ଏଠି, ବିଶେଷ କରି ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଗୋଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ମହାତ୍ମ୍ୟଶାଳୀ ପିଣ୍ଡାରକ ତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପୁନି, କନଖଳା ନାମକ ପାପନାଶିନୀ ପର୍ବତ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏଠି ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ରାଜା କନଖଳା ତୀର୍ଥକୁ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କର ଅସାବଧାନତାରେ ବହୁ ସୁନା ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସ୍ନାନ କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ମନେ ଅନୁତାପ ହେଲା। ପରେ ପୁଣି ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସେଠାକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଇ ସୁନା କେବେ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏଠି, ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ନାହିଁ। ପୁରୁଣା ସୁନା ଏଠି କୋଟିଗୁଣା ବଢିଯାଇଛି। ତେଣୁ, ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅପାର ଫଳ ମିଳେ, ବିଶେଷ କରି ସୁନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନର ମାପ ସୀମା ନାହିଁ। ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣି, ଆକାଶରୁ ବାଣୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ତା’ପରେ ରାଜା ପୂତିତ୍ୱ, ଦୟା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପିତୃଦେବତା ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ମହାଦାନ କଲେ। ଏହି ଦାନର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଲାଭ କଲେ। ଏଠି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଳନ ସମୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଋଷି, ଦେବତା ଓ ନାଗମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ, ପ୍ରୟାସରେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କନଖଳା ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପୁନି, ପୁରାତନ କାଳରେ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେଠି ଦାନବମାନେଂକୁ ବଧ କରି, ପବିତ୍ର ଝରଣାରେ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ଏଠି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶୟନ କିମ୍ବା ଜାଗ୍ରଣ କାଳରେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଭାବରେ ଚକ୍ର ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏଠି ଯେଉଁଠି ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସବୁବେଳେ ମାନବ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଅନେକ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପଶୁ ଯୋନି ଲାଭ କରେ ନାହିଁ। ଏଠି ଏକ ମୃଗମାନ୍ଦା ଚାରିପଟେ ଶିକାରୀ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରିପାରିଲେ। ଏଭଳି, ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକର ଅନୁକ୍ରମିକ କଥା ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା।