ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଗୁହାର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ କାଟ୍ୟାୟନୀ ଦେବୀ ସଦା ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ, ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଦେଖିବେ, ସେ ବିଶେଷ ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି। ଏଠିରେ, କାଟ୍ୟାୟନୀଙ୍କ ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ନ କଥା ଅର୍ବୁଦ ଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଭାଗ, ପ୍ରଭାସ ଖଣ୍ଡର ସପ୍ତମ ଭାଗରେ ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏପରେ କଥା ଆସେ ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ମଂକି ଏବଂ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘକାଳ ପୂର୍ବେ ମଂକି କେବଳ ନାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ରାଜା। ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପହାଡରେ ବସିଥିଲେ। ସମୟ କଟିବା ପରେ, ସେଉଁଠି ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ପରେ, ସେ ଦୁଇଟି ବଳଦକୁ ବଶ କରିଥିଲେ। ଏକ ଉଠକୁ ଧରି, ଗଳାରେ ବଳଦ ଲଟକାଇ ରଖିଥିଲେ। ଏହି ବିଚିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ, ମଂକି ଦିନକୁ ବିରକ୍ତି ଆସି, ଗ୍ରାମ ଛାଡି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ଦିନକୁ ତିନିବାର ସ୍ନାନ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେହି ପଥରେ ଶଂକର ଦେବ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ଦୃଢ଼ ଆତ୍ମା ଥିବା ପିଣ୍ଡାର ତାଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ଦେଖିଲେ। ପିଣ୍ଡାର କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଏହା ନିର୍ଫଳ ହେବା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୋତେ ଏକ ଵର ଦିଅନ୍ତୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।" ଶଂକର ଦେବ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ସେ କରିବି; ମୋ ମନରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।" ପିଣ୍ଡାର କହିଲେ, "ଏହି ପିଣ୍ଡାରକ ମୋ ନାମରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଉ।" ଶଂକର ଦେବ କହିଲେ, "ଏହି ସ୍ଥାନ ପିଣ୍ଡାରକ ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେବ। ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମହା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ମୁଁ ଏଠି ବସିବି; ଯେଉଁଠି ଆସିବେ, ସେମାନେ ମୋର ନିତ୍ୟ ବାସସ୍ଥାନ ସେ ପରମ ପଦ ପାଇବେ।" ଏଠି, ମଂକି, ଯିଏ ପିଣ୍ଡାରକ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଦିନ ରାତି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଶରୀର ଛାଡି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କଳିତ ହେଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥରେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଏଠି ଗାଉ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ପିଣ୍ଡାରକ ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟ ଅର୍ବୁଦ ଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଭାଗ, ପ୍ରଭାସ ଖଣ୍ଡର ସପ୍ତମ ଭାଗରେ ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏପରେ କଥା ଆସେ କନଖଳ ପହାଡ଼ର, ଯାହା ପାପ ନାଶକ। ରାଜା, ଏଠି ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ରାଜା କନଖଳ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କର ଅସାବଧାନତାରେ ବହୁ ସୁନା ଜଳରେ ପଡିଗଲା। ସ୍ନାନ କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଏହାର ଦୁଃଖ ଭରି ରହିଲେ। ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ଆସିଲା, ରାଜା ପୁନଃ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଏଠିକୁ ଆସିଲେ। ହାତରୁ ପଡିଥିବା ସୁନା କିଛି ଭାବରେ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ, "ଏଠି କିଛି ହାରାଇବା ନାହିଁ, ଏହି ଲୋକରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ।" ପୁରାତନ ସୁନା ଏଠି କୋଟିଗୁଣା ବଢିଯାଇଛି। ଏହି କାରଣରେ ଏଠି ଗଣନା ହୁଏ, ଏବଂ ଅଗଣିତ ସୁନା ଦିଆଯାଏ; ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ସୁନା ସହିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇବେ, ଏହାର ମାପ ଅସୀମ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆକାଶରୁ ସ୍ୱର ଦେବୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ରାଜା ତୃପ୍ତି ପାଇ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଲେ, କୃପା ଭରି, ପିତୃପୁରୁଷ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ କଲେ। ସେ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ, ରାଜା ମହା ଫଳ ପାଇଲେ। ଏଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଳନ ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ବଡ଼ ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିବାରେ ଋଷି, ଦେବତା ଏବଂ ମହା ନାଗମାନେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି। ଏହିପରି ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶେଷ ହେଉଛି।