ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ରାଜନ୍ୟ, ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କେହି ଜିଜ୍ଞାସା କରିଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ କ’ଣ କରିପାରିବେ? ସେମାନେ ତ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଶକ୍ତିର ଧାରକ।” ଏହିପରି ଉପାଲୋଚନା ଦେବୀଙ୍କୁ କହାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ମୃଦୁ ହସିଲେ ଓ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ— “ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦୈତ୍ୟର ଉତ୍ସାହ କିପରି ଦମନ କରିବି?” ସେଠି ଏହି ଚିନ୍ତା ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଦୈତ୍ୟମହିପତି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ମୃଦୁ ହସିଲେ। ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୈତ୍ୟସେନା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସେନା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟପତିର ସେନା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲା। ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ନିହତ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ଦୈତ୍ୟ ଜୀବିତ ନ ଥିଲେ, ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜ୍ୟ ରଖିପାରିବୁ ନାହିଁ, ହେ ଦେବୀ।” ତାପରେ ଦେବୀ ଏକ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ଦେଇ, ସେଠାରେ ଉପବିଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେଠି, ସମସ୍ତ ଆଶାପୂରଣ କରୁଥିବା ଜଗନ୍ମାତା ଦେବୀ ନିଜେ ବସି, ଲୋକଙ୍କ ଆଶାପୂରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଦିଅ।” ଦେବୀ ପଛରୁ କହିଲେ—“ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ଠାରୁ ଏକ ବର ଚାହିଁ। ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, କହ।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—“ଯଦି ଆପଣ ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ସଦା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାସ କରିପାରିବା। ଏହି ରାଜ୍ୟ ଯେପରି ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଏହିପରି ଅଚଳ ରହୁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା।” ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଦେବୀ ସେଠି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ବସି ରହିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରତ, ନିୟମ କିମ୍ବା ଦାନର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ସେଠି ଦେବୀ ନିଜ ପାଦୁକା ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକର ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ। ଏହା କେମିତି ଘଟିଲା, ଏହା ତୁମେ ମୋତେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହ। ଧର୍ମାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକ ଦ୍ୱିତୀୟ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ବଳି, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ହେଉଥିଲା। ଯମର ସମସ୍ତ ନରକ ଖାଲି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକରେ ସେମାନେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଉଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ପୂର୍ବପାପୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଦାନବ ବାଷ୍କଳ ଚଳିପାରେ ନାହିଁ; ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବା ଦରକାର। ନିଜ ପାଦୁକା ଏଠାରେ ରଖି, ଉଦ୍ଭୂତ ପାଷାଣ ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ନିଜ ପାଦୁକା ବାଷ୍କଳ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ରଖିଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ମୋର ପାଦୁକାର ଭାରେ ବାଷ୍କଳ ଚଳିପାରେ ନାହିଁ, ହେ ଦେବତାମାନେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ମୁଁ ଏହି ପାଦୁକା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରପଥରେ ମୋର ପାଦୁକାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ମୁଁ ସଦା ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ। ଏହି ପର୍ବତ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ; ମୋର ମନ କେବେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହିଲା ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ଦେବୀ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ଶୁଭ ପାଦୁକା ଏଠାରେ ରଖିଦେଲେ। ଏଠାରେ ଏଯାଁ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟା କରି ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।