ଏକ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ରାତିରେ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦେବୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠାରେ ବସିବି। ଏହି ତୀର୍ଥ ମୋର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ।" ପୁନି ହସମୁଖ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ତୁମ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତିର ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ମହତ୍ ଫଳ ପାଇବେ। ଏଠାରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୋର ସନ୍ନିଧି ସଦା ବ୍ୟାପିତ ରହିବ।" ଏପରି କହି, ଦେବୀ ସେଠାରେ ହିଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ମହିମା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ଏପରିଭାବେ 'ପିଣ୍ଡୋଦକ ତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ଏଏକୁଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ, ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଭାଗରେ, ସ୍କନ୍ଦମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସାଖ୍ୟ ବିଭାଗରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ଦେବୀ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ବ୍ୟାପିତ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଯୁଗରେ, କଳିଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ—ଚରାଚର ସମେତ—କୁ ବ୍ୟାପିତ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲେ। ଏହି ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଭାସୁ, ମରୁତ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱଦେବ, ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେହି ଦାନବମାନେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞର ହିସ୍ସା ଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଦେବତାଠାରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଯଶ ଆଜି ମଧ୍ୟ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଭୟରେ, ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଏଠାରେ ରହିଗଲେ—କିଏ କିଏ ଏକବେଳା ଭୋଜନ କଲେ, କିଏ କିଏ ଉପବାସ କଲେ, ଅନ୍ୟେ କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିଲେ। ଅନେକେ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ତପସ୍ୟା, ଦୁଃଖ ସହି, କିଏ ମନ୍ତ୍ରଜପ ଓ ହୋମ କଲେ, କିଏ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ପରାଶକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଏପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଧୂଆଁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ତୁତି କଲେ—"ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ବ୍ୟାପିତ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦେବୀ, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ସ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦେବୀ, ପଦ୍ମନେତ୍ରା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମାତା, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହି ସଂସାରର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ବୃଦ୍ଧି, ମାର୍ଗ, କର୍ତ୍ତା, ଶଚୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ପାର୍ବତୀ—ସବୁ ତୁମେ। ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ କିଛି 'ସତ୍ତା' ଅଛି, ତାହା ସବୁ ଦେବୀ ତୁମେ। ଲକଡ଼ିରେ ଯେପରି ଅଗ୍ନି, କପଡ଼ାରେ ଯେପରି ସୂତା, ସେଭଳି ସମସ୍ତେ ତୁମେ।" "ତୁମେ ଯେଉଁ ବର ଚାହୁଁଛ, ଶୀଘ୍ର କହ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ। କାହିଁକି ଏଠି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ରହୁଛ?" ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, "କଳିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଚରାଚର ସମେତ ବ୍ୟାପିତ। ଆମ ଯଜ୍ଞ ହିସ୍ସା ଦାନବମାନେ ନେଇଛନ୍ତି। ଦାନବମାନେ ନିହତ ହେଲେ, ଶକ୍ର ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପୁନଃ ପାଉନ୍ତୁ।" ଦେବୀ କହିଲେ, "ମୋ ପାଇଁ ଦାନବ ଓ ଦେବତା ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିଶେଷ ଭେଦ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୁଁ ସେମାନେକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିବି ଏବଂ ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ପୁନଃ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବି। ଦୂତ, ଶୀଘ୍ର କଳିଙ୍ଗ ଦାନବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ ଏବଂ କହ, 'ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଦେ।' ପୂଜିତ ଦେବମାତା ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ତୁମେ ତୁମ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯାଅ, ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।" "ମୁଁ ଆପଣକୁ ଏହି ଶବ୍ଦ ଗର୍ବରେ କହିଥିଲି, କାରଣ ମୁଁ ନିଜକୁ ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ ଭାବିଥିଲି।" ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଲୀଳା ଓ ତୀର୍ଥର ମହିମା ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।