ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତା କହିଲେ, “ହେ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ତାହା ଦେବି, ଯଦିଓ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତି କଠିନ। ମୋ ଦେହ କ୍ଷୟରୋଗରେ ପୀଡିତ। ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଶାପକୁ କେହି ବି ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ମୋ ଆଦେଶାନୁସାରେ, ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷକନ୍ୟାଙ୍କୁ ସମଭାବେ ଦେଖ। ତୁମେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ କ୍ଷୀଣ ହେବ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଅ। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ। ତୁମ ତେଜ ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳବିହାରୀ ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତେଣୁ, ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥ’ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗି ରହିବ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବାରେ ଲୋକେ ପରମ ପଦକୁ ପାଇବେ। ଏହାର ଫଳ ଗୟାରେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମାନ। ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷର ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଭୋଗ କଲେ। ଏଠିରେ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦାନ କରି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡୋଦକ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ମନ୍ଦମତି ହେଉଥିବାରୁ ପାଠ ପଢିପାରୁନଥିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ଦୁଃଖିତ ଓ ବିରକ୍ତିରେ ଭରିଯାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପଚାରିଲେ, “ତୁମ ହୃଦୟ କିଏଁ ଖୁସି ନାହିଁ? କିଏଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?” ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ଅଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହେଁ। ମୋ ଜିଭାର ଶିରା ଉପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ନାଚନ୍ତି ନାହିଁ, ଏପରି ମୂକ ଅବସ୍ଥାରେ ବଞ୍ଚିବା ଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ।” ଦେବୀ କହିଲେ, “ତ୍ରୟୋଦଶୀର ଶୁଭ ରାତିରେ ମୁଁ ଏଠି ବାସ କରିବି। ଏହି ତୀର୍ଥ ମୋ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ତୁମ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗି ରହିବ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ମହାଫଳ ପାଇବେ। ଏଠି ମୋର ସ୍ଥାୟୀ ବିରାଜ ରହିବ।” ଏମିତି କହି, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଦେଇ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ‘ପିଣ୍ଡୋଦକ ତୀର୍ଥର ମହିମା’ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ଏବଂ ପ୍ରଭାସ ମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ସଂହିତାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଯୁଗରେ କଲିଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ—ଚଳ ଓ ଅଚଳ—କୁ ଆବୃତ କଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଇ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଭାସୁ, ମରୁତ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱଦେବ ଓ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେଇ ଦାନବମାନେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞର ହିସ୍ସା ଭୋଗ କଲେ। ଏହି ଘଟଣାର ଖ୍ୟାତି ଏଯାଁ ତିନି ଲୋକରେ ଅଜସ୍ର ରହିଛି। ଭୟରେ, ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ରହିଲେ। କେହି ଏକ ବେଳିଆ ଖାଇଲେ, କେହି ଉପବାସ କଲେ, କେହି ବାୟୁ ମାତ୍ରରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିଲେ। ଅନ୍ୟେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କଲେ, କେହି ଜପ ଓ ହୋମ କଲେ, କେହି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ସେମାନେ ସ୍ୱକାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ସ୍ୱରୂପିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ, ଏବଂ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।