ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ କୁହାଯାଉଛି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନିମ୍ନତମ ଭୟରେ ଅନୁଭବ କରେ—ଏହା ସବୁ ତୁମ ଦୟାରେ ସମ୍ଭବ। ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡାନବମାନେଙ୍କୁ ପୁନପୁନି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏକ ମହାମୁନି ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ବିଧିବତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଯଦି ପିତୃଦେବତାମାନେ କେବଳ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ ସେମାନେ କିପରି ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ! ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିଶ୍ରୁତ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି—ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା। ଏଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବାଳଖିଲ୍ୟା ବୋଲି ପରିଚିତ, ସେମାନେ ତାପସ୍ୟା କରି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ଏଠାକୁ ଏକ କିରାତ ଜାତିର ମହିଳା, ନାମ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା, ତୀବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଦିନମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ। ସେଥିରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଦେଖାଦେଲା। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପତି ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଯଦି ମୋର ଭାର୍ୟା ଏଠାକୁ ଆସିଥିବେ ଏବଂ ଦେଖାଯାଇଥିବେ..."—ସେ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ପୁନପୁନି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ କୁହିଲେ, "ତୁମେ ଏଠାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଶୀଘ୍ର ସ୍ନାନ କର।" ତାହାପରେ ସେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ, ସେ ଝରଣାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେ କଷ୍ଟଭୋଗ କରି, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ମହିଳାଟି ଚିତା ତିଆରି କରି, ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳାଇଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବଡ଼ ଦୟାରେ, ମୁନିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ଅତି ପାପୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କାହିଁକି ତୁମେ ଅନୁସରଣ କରୁଛ?" ସେ କହିଲେ, "ମୋ ପତି ବିନା ମୋର ସୌନ୍ଦର୍ୟ କ’ଣ କାମର? ସେ କୁବ୍ୟ ବା ସୁନ୍ଦର, ଗରିବ ବା ଧନୀ, ଯେପରି ହେଉନାହିଁ—ମୋ ପତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହେଁନି।" "ଏହି ପିଲାଟି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପାଳନାରେ ଆସିଛି।" ଏହି ଦୟାରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଉଁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ମହିଳାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆସିଲା। ସେ ଦମ୍ପତି, ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୁନିମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ତାପରେ ବାଳଖିଲ୍ୟା ମୁନିମାନେ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, "ତୁମେ ପତିପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ସତ୍ୟବାଦିତାରେ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ମହାଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଏହା ମୋର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ। ଏହା ମୋର ଏକମାତ୍ର ଇଚ୍ଛା। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ତୁମ ନାମରେ, ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ବାଳଖିଲ୍ୟା ମୁନିମାନେ ଏଠାରେ ତାପସ୍ୟାରେ ନିୟୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି।" ଏଠାରେ ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ବିଶେଷ ନୀତି, ସ୍ନାନ, ଦାନ ଇତ୍ୟାଦି କରାଯାଏ। ଯେଉଁଯେଉଁ ମଣିଷ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଭାବି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ। ଏହିଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ଶ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ଏକ ଲଙ୍ଗଡ଼ା ଓ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଚ୍ୟବନ ବଂଶର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାମ ପଙ୍ଗୁ, ପୂର୍ବେ ବସୁଥିଲେ।