ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ହେଉ, ଯେଉଁ ଦିନ ହରିଙ୍କର ଦିବସ ଆସେ, ସେ ଦିନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କରେ, ଅନ୍ୟଜଣେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ଆଉ ଜଣେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହଜାର ଝିଅ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦିନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ସହିତ କରେ, ଜଣେ ହିମାଲୟକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ଶୁତୀର୍ଥରେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଅବତରଣ ସ୍ଥଳରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ଉପବାସରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ କୁ ସୁନି, ତାହା ଉପଦେଶ କରେ, ଜଣେ ଗୟାରେ ପିତୃପକ୍ଷ ଦିନ ପିତୃକର୍ମ କରେ, ଜଣେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ହଜାର ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରେ, ଜଣେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ନିଷ୍ଠା ଓ ତପସ୍ୟା କରେ, କିମ୍ବା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରିଟି ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—ଏସବୁ କରିବା ସହିତ ମଧ୍ୟ, ଏଠି ମୁଖ୍ୟ କଥା ହେଉଛି, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ହରିଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ, ଏଠାରେ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହୃଷୀକେଶ ଓ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କର୍ଣ୍ଣିକେଶ୍ୱର ବିଦ୍ୟମାନ। ଏଠାରେ ମହାପାପୀ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜଣେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଏକ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହିତ ମାଲ୍ୟାନ୍ଚନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏକାଗ୍ର ମନରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପୂଁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପ କୁ ଖୋଲାସା କରନ୍ତି, ଯେଉଁ ଲୋକ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସିଦ୍ଧମାନେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଏଠାରେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ଦିଆଯାଏ। ସେଠାରେ ଏକ ସିଦ୍ଧ, ନାମ ଥିଲା ବିଶ୍ୱାବାସୁ, ମହା ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ କ୍ରୋଧ, ଅହଂକାର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଚଞ୍ଚଳତାକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ମହାଦେବ କହିଲେ, "ମୁଁ ଅନୁଗ୍ରହକର୍ତ୍ତା, ରାଜନ୍। ତୁମେ ଯାହା ଚାହାଁ, ମୁଁ ଦେବି, ଯଦିଓ ତାହା ଦୁର୍ଲଭ।" ତେବେ ବିଶ୍ୱାବାସୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା..." ଏହିପରି, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ନିଧି କରି ଲୋକ ହଜାର ଗୁଣେ ସଫଳତା ପାଆନ୍ତି। ଏହି ଲିଙ୍ଗର କ୍ଷମତାରେ ଚାହିଁଥିବା ଓ ଅଚାହିଁଥିବା ଫଳ ମିଳେ। ତାହାପରେ, ଏଠି କେହି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ବିଘ୍ନିତ ହେଉଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ତାହା ଜାଣି, ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତଥାପି, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁ ଜଣେ ମାଘ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ସୋମବାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି...