ହେ ରାଜା, ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଏଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ । ସେଠାରେ ବହୁତ ସମୟ ପୂର୍ବେ, କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀମାନେ, ଏକାଠି ହୋଇ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଖେଳର ମନୋଭାବରେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ପରେ ଆସିଥିଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଗକୁ କୁକୁର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଭଳି ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରିବା ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଅନାବଧାନରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ । ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଶାନ୍ତ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ମହାଦୟାଳୁ ଓ ଭକ୍ତିମୟ ମହାଦେବ ଶିବ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକାଠି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଓ ବେଦମୟ ସ୍ତୁତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ । ଶ୍ରୀ ମହାଦେବ କହିଲେ, “ହେ ଋଷିମାନେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖାଇଛ, ତାହାରେ ମୁଁ ଖୁସି । ଏହି ଏକାସାଥି ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ । ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦର୍ଶନ ପାଇବେ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କ୍ଷେତ୍ରର ଫଳ ଲାଭ କରିବେ । ଏଠାରେ କୋଟି ଲିଙ୍ଗର ସମାନ ଫଳ ଦେଇବା ପାଇଁ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କର । ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ଲୋକେ କୋଟି ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିବାର ଫଳ ପାଇବେ ।” ଏହି କଥା ପରେ, ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତକୁ ଭେଦି, ହଠାତ୍ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରକଟ ହେଲା । ସେଇ ସମୟରେ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା: “ଯେଉଁମାନେ ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏହାର ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଫଳ କୋଟିଗୁଣା ହେବ । ଏହିଠାରେ ପୂଜା କଲେ ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ସମାନ ଫଳ ମିଳିବ ।” ଏହି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଋଷିବୃନ୍ଦ ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କଲେ । ଏହି ତୀର୍ଥ ଜଗତର ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ ଓ ଶରୀରର ରୂପକୁ ମନୋହର କରେ । ଏଠାରେ ପୂର୍ବେ ଏକ ଖ୍ୟାତିନାମା ଦେବକନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଭପୁ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଆଭୀରୀ ନାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ବିକୃତ ଓ ଅସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିଲା । ଏକ ଦିନ ସେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତରେ ଫଳ ଚୟନ କରିବାକୁ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ । ଏହି ସ୍ଥାନର ପବିତ୍ରତାରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ ଓ ଦେବୀ ସଦୃଶ ଅଙ୍ଗ ପାଇଲେ । ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ସୁନ୍ଦରୀରେ ପରିଣତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ପର୍ବତର ଶୀର୍ଷରେ ଏକ ଦେବତା ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ସେ ସୁନ୍ଦର ଦୃଷ୍ଟି ଧାରିଣୀ ସେଇ ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ — ଏହି ଜଣେ ଦେବୀ, ନାଗକନ୍ୟା, ସିଦ୍ଧା କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟାଧରୀ? ସେଇ ଚମତ୍କୃତ ଦୃଷ୍ଟିରେ, “ହେ କମଳନୟନୀ, ତୁମେ ମୋ ମନକୁ ଚୋରାଇ ନେଇଛ ।” ଏଭଳି କହିଲେ । ସେ ନାରୀ ଫଳ ଚୟନ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପର୍ବତ ଝରଣାରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ସେ ଏହି ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଲାଭ କଲେ । ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ରୂପ ଲାଭ କରିଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋ ଅଧୀନରେ ଅଛନ୍ତି; ଏଠି ଆଉ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଅଛି କି?” ସେଠାରେ ଥିବା ଦେବତା, ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମର ନମ୍ରତାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଉଛି । ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର କୃପା ପାଇବେ । ସେମାନେ ଏଭଳି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ପାଇବେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ।” ଏହିପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସହ ଦେବ ରଥରେ ଆକାଶରେ ଉଠିଗଲେ । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସେ ଦେବୀ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ପାଇଥିଲେ । ଏହିଠି ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ଦିନରେ, ଦେବତାମାନେ ଏହି ସ୍ନାନ କୁଣ୍ଡରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ।