ଏଠାରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଖନି ଥିଲା, ଯାହା ମନରେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ଫଳିତ କରିଥାଏ। ଏଠାରେ ସଦା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ସଦା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିଥାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତାରିଖରେ ବିଶେଷ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ନିଜ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ମହାନ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଖନିର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ଶିଷ୍ୟ କୌତ୍ସଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ବାରମ୍ବାର ଦୁର୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଗମ୍ଭୀର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଭୂକ୍ଷାକ୍ଳାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସି, ବଡ଼ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: "ଏ ମହାବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅତିଶୀଘ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଷ୍ଣ ପାୟସ ଦିଅ, କାରଣ ଭୂକ୍ଷାରେ ଆମେ ଅତି କ୍ଳାନ୍ତ।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଏହି ଆହାର ନେଇ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୁର୍ବାସା ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ନଜର ଦେଲେ। "ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସ୍ନାନ କରି ଫେରିବି, ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର," ବୋଲି ଦୁର୍ବାସା ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ପାହାଡ଼ରେ ଯେପରି ସ୍ଥିରତା ଥାଏ। କୌତ୍ସ ମହାନ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବାରେ ଲିନ ଥିଲେ। ପରେ, ଦୁର୍ବାସା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଫେରିଲେ। ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ବିଦାୟ ନେଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ତପଉଜ୍ଞର ଧନ, ନିଜ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଦକ୍ଷିଣା ମାଗ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ସେବା ଦକ୍ଷିଣା; ଏବେ ଘରକୁ ଫେର।" କିନ୍ତୁ ଶିଷ୍ୟ କୌତ୍ସ ବାରମ୍ବାର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତେଣୁ ଗୁରୁ କହିଲେ: "ଚୌଦ ମାପ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସଂଗ୍ରହ କର।" ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ କୌତ୍ସ ବିଚାର କରି ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। "ଏହିପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ତର ଦେଉଛି," ବୋଲି ସେ କହିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ସଂଗମ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଲୋକ ନିର୍ମଳ ହୁଅନ୍ତି; ନ୍ୟାୟବାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିଷ୍ଟାଚାର ସହିତ ସ୍ନାନ କରି ଏହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯିଏ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଏହିପରି ଦାନ ଦିଅନ୍ତି, ତିଲୋଦକୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂଗମରେ, ଯିଏ ଉପବାସ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ଏଠାରେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ମେଉଁ ଭୋଜନ କରି ନିୟମ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନଭସ୍ୟ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ସିନ୍ଧୁ ଜନ୍ମ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପାନିଖୁଆ ପାଇଁ ତିଲୋଦକୀ ନଦୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ନିତ୍ୟ ପବିତ୍ର ଜଳଧାରା। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସପ୍ତଜନ୍ମର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି ତିଲୋଦକୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ନିୟମ ଓ ଯଜ୍ଞ—ସବୁ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହାପରେ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୀତା କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦିଏ। ଏଠାରେ, ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହି ତଳାବ ସ୍ୱୟଂ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ମହାଫଳମୟ ହୋଇଛି। ଏ ଧନ୍ୟବାନ୍, ତୁମ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି କୁଣ୍ଡର କଥା କହୁଛି। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ପାଠ, ହୋମ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା କଲେ ଅତିଲାଭ ମିଳେ। ବିଶେଷତଃ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।