ବସିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଏହି କଥାଗୁଡିକୁ ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଆପଣ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ଶରୀରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏକ ଦୁଃଖଦ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିଲା। ତାପରେ, ଆପଣ ନିଜ ଜନାନୀ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଆପଣ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ମନୋହର ପଦ୍ମବନ ଦେଖିଲେ। ଆପଣ ଭାବିଲେ—‘ମୁଁ ଏହି ପଦ୍ମଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରିବି।’ ତାପରେ, ଆପଣ ନିଜ ଜନାନୀ ସହିତ ଅନେକ ପଦ୍ମ ଏକତ୍ର କରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନାହିଁ। ଦିନ ଶେଷରେ, ଆପଣ ଏକ ଏକାକୀ ଗୁହାରେ ଶରଣ ନେଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଆପଣଙ୍କ କାନରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ପହଞ୍ଚିଲା। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଆପଣ ବୁଝିଲେ ଯେ ଏହା ଜାଗରଣର ଶବ୍ଦ। ସେଠାରେ ଏକ ନାଗବତୀ ନାମକ ବେଶ୍ୟା ଶିବରାତ୍ରି ରାତିର ଉପବାସ ଓ ଜାଗରଣ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଆପଣ ସେଠାରେ ଥିବା ଏକ ଦାସୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସେ ଦାସୀ କହିଲେ, “ଏହି ଶିବରାତ୍ରି ରାତିରେ, ଏହି ସୁନ୍ଦର ବେଶ୍ୟା ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜାଗରଣ କରେ, ଉପବାସ କରି ତ୍ରୟମ୍ବକ ଶିବଙ୍କୁ ପଦ୍ମରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ—ଏହି ଇଚ୍ଛା ଦେବତାମାନେ ପାଇବାକୁ ଅତି କଠିନ। ତେଣୁ, ଏହି ପଦ୍ମର ମୂଲ୍ୟ ନେଇ, ଜୀବନ ନିବାହ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ଏହି ସମୟରେ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜନାନୀ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସୁନା ନିଆଯାଉଥିଲା। ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ଖାଦ୍ୟ ନଥିବାରୁ, ଉପବାସ ଦୁହେଁ ଜଣେ ଚାହିଁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଆଜି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ: ସେ ଜନାନୀ ତାଙ୍କର ସୁନା ଦେଇଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ ଏବଂ ଜନାନୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଜାଗରଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ଠା କଲେ। ସେଠାରେ ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଘଟିଲା। ଆପଣ ଭକ୍ତି ସହିତ କେଦାର ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରାତି ଜାଗରଣ କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଆପଣ ମୃତ୍ୟୁରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ, ଆପଣ ଦଶାର୍ଣ୍ଣର ରାଜାଙ୍କର ଝିଅ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୃଥିବୀରେ ଆପଣ ‘ଅଜପାଳା’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଆପଣଙ୍କର ଜନାନୀ—ଯିଏ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ସମାନ ପ୍ରିୟ—ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ସବୁ ଘଟିଲା କେଦାର ଦେବତାଙ୍କର ମହିମାରୁ। ଏହି କେଦାର ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରୁ, ଆପଣ ଏହି ଫଳ ପାଇଲେ। ତାପରେ, ରାଜା କେଦାରକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେ ଶୁଭ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇ, ଆର୍ବୁଦାକୁ ଯାଇଲେ। ଏହି କେଦାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦିଆଯାଇଛି, ହେ ରାଜନ୍। ମାଘ ଓ ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଅମାବସ୍ୟାର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଏହି ଦିନ ରାଜା ଉତ୍ସବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଜାଗରଣ କରିଥାଏ, ଗଙ୍ଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, କେଦାର ତଳାବର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପିଉଥାଏ, ଏବଂ ଏହି କଥାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଅତି ଶୁଭ ଫଳ ଲଭ କରିଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥଳରୁ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ପୂର୍ବ ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।