ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ମୁଁ ନିଜ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି, ଏହା ଭଗବାନଙ୍କର ଦୟା ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ମୁଁ ଏହି ଦିନ ତାଙ୍କର କୃପାରୁ କେଉଁ ଫଳ ପାଇବି, ଏହା ଜାଣିନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ—ବେଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନିଷ୍ଠାବାନ ଏହି ମହାର୍ଷିମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ସେଠି ପରିକ୍ରମା କଲେ। ଶିବଙ୍କର କୃପାରେ, ଶୁଭ ରାଜା ବେଣୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଲେ। ଏଠାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ତିନି-ନୟନୀ ଭଗବାନଙ୍କ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନେକ ପଥର ରହିଛି। ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପିନାକୀନଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ। ପୁରାତନ କାଳରେ, ଏଠି ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ ଗଣ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେବା ସମୟରେ, ସ୍କନ୍ଦ ହରାଇଗଲେ, ସେନା ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଓ ବୀରଭଦ୍ର ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏଠି ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦାନବ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ନାମୁଚି, ଯିଏ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଦାନବକୁ ଦେଖି ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର କବଚ ଉତ୍କଳିତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଘାତରେ, ଦାନବ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ହତ ହେଇ, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସେଠି ରହିଗଲେ। ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଭଲ ମନେ, ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରେ ସଦା ବସୁଛ; ଏକ ବର ଚୟନ କର।” ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—“ମୋତେ ଏଠି ତୁମର ଉପସ୍ଥିତି ଦିଅ, ଏହି ସରୋବରରେ ତୁମେ ନିତ୍ୟ ବସିରୁ।” ଶିବ କହିଲେ—“ଏହି ସରୋବର ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ବିଶେଷ ଉପସ୍ଥିତି ରହିବ। ଯେଉଁଠି ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ ସରୋବରରେ ତିନି-ନୟନୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏହି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।” ଏହି ସ୍ଥାନ କେଦାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯାହା ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏଠି ପବିତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ସରସ୍ୱତୀ ସହିତ ମିଶିଯାଉଛି। ଏହି ଉପଖ୍ୟାନର ପୁରାତନ ଘଟଣା ତୁମେ ଶୁଣ, ରାଜା। ଏଠି ଏକ ରାଜା ଥିଲେ ଅଜପାଳ, ସୂର୍ୟବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା। ସେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ହାତୀ, ପଦାଟି ବା ଘୋଡା ସେନା ଥିଲାନାହିଁ। ସେ କେବେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ କର ଲାଗାଇନଥିଲେ। ଯଦି କେଉଁସି ଅପରାଧ ଘଟିଥାଏ, ରାଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧରାକୁ ନ୍ୟାୟ ଦେଇ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ, ମେଘ ଇଚ୍ଛାମତେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଫସଲ ମଧୁର ହେଉଥିଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ, ପୂଜ୍ୟ ମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ଏଠି ଆସିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏପରି ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁନିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଦେବ ଓ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କର କଥା କହିଲେ। କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରାଜା ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣୁଛ। ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ଜିଜ୍ଞାସା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଯଦିଓ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟକର। ଏହି ସ୍ଥାନ ସଦା କଣ୍ଟକ ହୀନ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। କେଉଁ ଲୋକ ଦୁଃଖୀ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ, ବ୍ୟାଧିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ନୁହେଁ। ମୋ ଜନାନୀ ନୀତିମତୀ ଓ ମୋ ପ୍ରାଣଠୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଯେଉଁ କଥା ଚିନ୍ତା କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଦୟାକରି କହିବେ। ଏହି ସମୃଦ୍ଧି କି ଦାନର ଶକ୍ତିରୁ, କି ବ୍ରତ ଓ ଯଜ୍ଞର ପାଳନରୁ ଆସିଛି, ମୁନି? ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଆର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ ମୋର ମନରେ ଉତ୍ସୁକତା ଜଗାଇଛି।” ଏଭଳି ଏହି ଉପଖ୍ୟାନ ପାଳି ପାଳି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥାଏ, ତଥ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିର ଗଭୀର ଭାବରେ।