ଭାଷା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୈର୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଜ୍ଞାନ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଗୁଣଗୁଡିକ ମୋର ମହାଶକ୍ତି ଅଟୁଟ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହି ଶକ୍ତି ଗୌରୀ, ମାୟା, ଯିଏ ଜଗତର ମାତା, ମୋର ଏହି ଶକ୍ତିର ମହାତ୍ମ୍ୟ। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ନାଶ ଓ ଚଳାଚଳ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ। ମୋର ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋର ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ବିଚାର କର। ମୋର ରୂପରେ ଅନୁଗୃହୀତ ହୋଇ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ପୁନଃ, ପୁରନ୍ଦର ରୂପରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେବୀୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏପରି କଥା କହି, ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ; ରାଜା ବଜ୍ରାଙ୍ଗଦ ସଫଳ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ଏହିପରି ଶିବ ଭକ୍ତିର ଉନ୍ନତି ଆମେ ତୁମକୁ କହିଛି, ହେ ପବିତ୍ରଜନ। ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଶୋଣ ପର୍ବତର ପରିକ୍ରମା ହିଁ ପ୍ରୟାପ୍ତ। ଉତ୍ତରାୟଣ, ବିଷୁବ, ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଦିନଗୁଡିକରେ, ଅରୁଣ ପର୍ବତର ତୁଳନାରେ କୌଣସି ପବିତ୍ର ଅଧିକ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, ଓ ଅରୁଣେଶ୍ୱର ଦେବତାରୁ ଉପରି କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ। ଏପରି ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର କଥା କହିବା ସମୟରେ, ମୃକଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରରେ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହେଲେ। ଏବେ ଆରବୁଦ-ଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅଂଶ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବ୍ୟାସ କହିଛନ୍ତି: ଓମ୍, ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଆମେ ଏବେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ତିନି କୋଟି ଓ ଅଧା କୋଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଥିଲା। ସେଥିରେ କ୍ଷେତ୍ର, ନଦୀ, ପର୍ବତ, ଓ ନାଳାଗୁଡିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆରବୁଦ ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ଶକ୍ତି ଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ବସିଷ୍ଠ ମହାମୁନିଙ୍କର ମହିମା କିପରି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା? ଆରବୁଦ ପର୍ବତରେ କେଉଁ ପ୍ରମୁଖ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି? ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆରବୁଦର ମହିମା ଯେପରି ଶୁଣାଯାଇଛି, ତାହା ଏବେ କହିବାଯାଉ। ବସିଷ୍ଠ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ସେ ଶାନ୍ତ, ଅଳ୍ପ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ତପଃ କରି, ଜପ ଓ ହୋମରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନନ୍ଦିନୀ ନାମକ ଏକ ଶୁଭ ଗାଈ ଥିଲା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ନନ୍ଦିନୀ ଗାଈ ପୃଥିବୀରେ ଘାସ ଚେବାଇ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲା। ସେ ସମୟରେ, ତୀବ୍ର କିରଣ ଥିବା ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଋଷି ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଗାଈର ଦୁଧ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ମନରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ପାପ ମୁକ୍ତି ଭୟ ଦେଖି, ସେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ, ସେ ଏକ ଗହ୍ବର ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ପୃଥିବୀର ଭାରରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିବା ଅବଜ୍ଞାନ କୁ ଶୁଣିଲେ। "ମୁଁ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଚିନ୍ତିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି," ଏପରି ଶୁଣିଲେ। "ମୁଁ ଏଠାରେ ପଡିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।" ବସିଷ୍ଠ ଋଷି ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ନଦୀ ସରସ୍ୱତୀକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ। ସରସ୍ୱତୀ ଏହି ଗହ୍ବରକୁ ଶୁଭ ଜଳରେ ପୂରଣ କରିଦେଲେ। ଋଷିଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ବସିଷ୍ଠ ମହାମୁନି ଏହି ଗଭୀର ଗହ୍ବରକୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଆସିଲା: "ଏହି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ହିମବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଯିବି।" "ସେ ପର୍ବତ, ପୃଥିବୀର ମହାପ୍ରଭୁ, ଏଠାରେ ଏକ ପର୍ବତ ପଠାଇଦେବେ।" ଏପରି ଭାବି, ବସିଷ୍ଠ ଋଷି ହିମବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଏପରି କଥା କହିଲେ: "ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛି। ଆଜି ମୋର ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହେଲା।