ଏକ ସମୟର କଥା, ବିଶିଷ୍ଟ ବୀର ଓ ସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ବଜ୍ରାଙ୍ଗଦ ଭଗବାନଙ୍କୁ କେମିତି ଓ କେବେ ଉପାସନା କଲେ? ସେ ନିଜେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ତଳେ ନିଜ ନିବାସ ଚୟନ କଲେ, ଏବଂ ଏହା ପରେ ଏକ ବିଶାଳ ସେନା ତାଙ୍କର ବାହନପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଚାଲିଲା। ରାଜା, ଯିଏ ସାହସର ସାଗର ଭଳି ଥିଲେ, ସେହିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ପୃଥିବୀର ରାଜା ଏହି ଆଗମନ କରୁଥିବା ସେନାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ନିଜ ସମସ୍ତ ଧନଭଣ୍ଡାର ଓ ଫଳଦାୟକ ଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ଦାନ କଲେ। ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ସମୀପରେ ସେ ନିଜେ ଏକ ପବିତ୍ର ତପୋବନ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାପରେ, ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ପୁଅ ରତ୍ନାଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ରଖିଲେ। ଶୋଣ ପର୍ବତ ପାଶରେ ଚାରିପାଖରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ଥିଲେ। ଅରୁଣନାଥ ଭଗବାନଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭାରେ, ଯିଏ ଅଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭର ଆକୃତି ଅଟୁଟ ରୂପ, ସେଠାରେ ଶୋଭାୟମାନ ଏବଂ ସୁନ୍ଦରୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅନୁଚରୀ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗୀନୀ ଲୋପାମୁଦ୍ରା ସହ ଏଠିକୁ ଆସିଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନବତୀର୍ଥ ନାମକ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ଏହିଭଳି ମହାପୁରୁଷ, ଯିଏ ମହିଷାସୁର ନାଶ କରିଥିଲେ, ସେ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ପ୍ରଭାତରେ ରାଜା ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ ପାଦରେ ପବିତ୍ର କରି, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ଯାହା ପାର୍ବତୀପତିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ତିଥି, ସେ ଚନ୍ଦନ, ପଦ୍ମ ଓ କପୂର ଜଳର ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଥିଲେ। ପ୍ରତିମାସିକ ଧ୍ୱଜାରୋହଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବ ପୂର୍ବରୁ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ନିଜ ଦେହର ପରିକ୍ରମା କରୁଥିଲେ। ସେ ଅରୁଣାଚଳନାଥଙ୍କୁ, ଯିଏ କୃପାମୃତ ସାଗର, ଏହି ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ପଞ୍ଚାମୃତ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପ୍ରତିଦିନ ଅଭିଷେକ କରୁଥିଲେ। କଳହାର ଫୁଲ ଓ ମୁଷ୍କ ଧାରାରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ସଂଯମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେ ସେବା କରିଥିଲେ। ତାପରେ, ସେ ମେଘପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବୃଷଭ ଉପରେ ଆସିଥିବା ଏକ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବସିଷ୍ଠ ଓ ମହାର୍ଷି ନାରଦ ଆଦି ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ। ସେଠାରେ କୃପାର ତରଙ୍ଗ ଓ ପଦ୍ମର ସାର ମଣ୍ଡଳ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜା ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାଙ୍କର ହାତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଯୋଡି, ନିଜ ଅଭିଲାଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ— "ମୁଁ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ମୋ ତ୍ରୁଟିକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।" ଏଭଳି କହି, ବହୁତ ନମ୍ର ହୋଇ, କୃପାର ସାଗର ଭଗବାନ କହିଲେ— "ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି। ଏକଥା ସ୍ମରଣ କର, ପୁରନ୍ଦର, ତୁମେ କେବେ କାଇଳାସ ଶିଖର ଉପରେ ବସିଥିଲ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ତୁମର ଅହଂକାର ହ୍ରାସ ପାଇଲା ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହେଲ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୂମିକୁ ଅବତରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲି। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମୋର ନିବାସ ହେଲା। ଏବେ ତୁମର ଦିନ ରାତି ଅବିରତ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମନୁଷ୍ୟ— ସମସ୍ତେ ଏହି ଶକ୍ତିରେ ଅନୁସୂତ ହେଉଛନ୍ତି। କାଳ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ପଦାର୍ଥ ଓ ମାର୍ଗକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ। ମୋର ଅନନ୍ତ ଚେତନା ଓ ଆନନ୍ଦର ସାଗରରୁ କିଛି ତରଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।" ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ଏଠି ଅବିରତ ଚାଲିଥାଏ।