ମହିଷାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ କ୍ରୋଧରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ତାଙ୍କର ସେନା ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ରଥଚାଳକମାନେ ଧନୁଷ ଧରି ରଥ ଚଳାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ରକ୍ତ ବହୁଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଭୟଙ୍କର ସିଂହ ଦହାଡ଼ିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ସକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରୁନଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ଅଜୟତା ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଥିଲା, ସେ ମୋହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ୍ମନେତ୍ରରେ ଯୋଗନିଦ୍ରା ରୂପେ ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ହେ ମାତା। ହେ କୌଶିକୀ, ତୁମେ ଯଦି ଜନ୍ମ ନେଇନଥାନ୍ତି, ତେବେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସମ୍ଭବ ଥାଏନାହିଁ। ହେ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ, ବିନ୍ଧ୍ୟା ପାହାଡ଼ରେ ତୁମର କେଉଁସି ତପସ୍ୟା ଅଫଳ ହୋଇନାହିଁ। ବନରେ ବାନର ଶୟ୍ୟାକୁ ଉପଭୋଗ କରି, ତାହାକୁ ଧନର ଦେବତାକୁ ଉପହାର ଦେଉଥିଲେ। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ମଧୁଶତ୍ରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଳନଶକ୍ତି। ତୁମକୁ ଏକାନଂଶା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯଶୋଦାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ରୂପେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲ। ତୁମେ ଜ୍ଞାନ, ମହାମାୟା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ରୂପେ ବିଶ୍ୱରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହିପରି ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ମହିଷାସୁର ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତିନି ଦିଗରେ ଦାଣ୍ଡା ଓ ଚମତ୍କାରିକ ଚକ୍ର ଧରି, ହାତରେ ଚାମର ବହନ କରୁଥିଲେ। ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, କୁଟାର ଓ ଶୁଳ ଧରି, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଭୟାନକ ଥିଲା। ମହିଷାସୁରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ, ଦେବୀ କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହିଷାସୁର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ବାଣ ମାରିଲେ। ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଲେ। ଦାନବ ତିନୋଟି ବାଣ ଦେଇ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଘାଞ୍ଚିଲେ। ଏକ ବାଣ ରଥଚାଳକକୁ, ଆଠଟି ରଥକୁ, ତିନୋଟି ବାଣ ଧନୁଷକୁ ଘାତ କଲେ। ରଥ ଓ ପଦେ ଦାନବପତି ଶତଧାର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ମାତୃମଣ୍ଡଳୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଦାନବ ତଳୱାର, ଅଙ୍କୁଶ, ପାଶ, ଗଦା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇଲେ। ଆଉ ଏକ କୁଟାର, ଗଦା, ଶୁଳ ଓ ମୁସଳ ଉଠାଇଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ଦୁର୍ଗା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ନେଉଥିଲେ। ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସିଂହ ନିକଟକୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ପୁଛର ଛୁଆଁ ଲାଗିଲା। କେବେ ସିଂହ, କେବେ ବନ୍ଦର, କେବେ ବାଘ, କେବେ ହାତୀ ରୂପ ନେଉଥିଲେ ମହିଷାସୁର। ପୁନି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ମହିଷ ରୂପେ ତିବ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। କେବେ ଆକାଶକୁ, କେବେ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚୁଥିଲେ। ମାତୃମଣ୍ଡଳୀ ଦ୍ୱାରା ଅନୁରୋଧିତ ହୋଇ, ଦୁର୍ଗା ମହିଷାସୁର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦାନବ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ହେଲା। ଗଳା ଚେପି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଜୀବନ ହରାଇଲେ। ଏହିପରି ଦୁର୍ଗା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର କଣ୍ଟକ କାଶର ଦାନବକୁ ବିନଶ୍ଟ କଲେ। ହେ ଦୁର୍ଗା, ବିପଦ ଦୂରକାରିଣୀ, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ସାହସ କେତେ ଅସାଧାରଣ! ଏଭଳି ଭାବେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଗୌରୀ ତାଙ୍କ ତଳୱାରଧାରୀ ଅନ୍ୟ ହାତ ନମାଇଲେ। ଦେବୀ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଭାସିଗଲେ। ହେ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ, ତୁମେ ଏତେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛ! ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ଅଶୁଚି ଓ ଭୟଙ୍କର ମହିଷ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅପସାରଣ କର।