ଏକ ଦିନ, ଏକ ତପସ୍ବୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜଟା ଲାଲ ଧାନ ଶିଶୁର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିତ, ଦେହରେ ଭସ୍ମର ଛାୟା ଛଡାଇଥିଲା। ସେ ନାକର ଟିପ୍ରେ ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରି, ମୃଦୁ ମୁଁହରେ ଅଳ୍ପ ମୁହଁ ଖୋଲିଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ, ଶେଷ ସୁପ୍ତିର ସୀମାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଷଡ୍ରିପୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ଫାଦ ପରି, ଉମା ନିଜେ ଶୁଭ କ୍ରିୟା କରି, ସେଇ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏଠି ଅରୁଣ ପର୍ବତ ପବିତ୍ର ତିର୍ଥ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହି ଘଟଣା ବିଜୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ବୀ ଉମା ବିଷୟରେ ଜାଣିଲେ। ସେ ଉମାଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବରେ ମୂଳ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାପରେ ତିନି ପ୍ରଥମେ ଦୀପ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ କରି, ସମସ୍ତ କଥା କ୍ରମିକ ଭାବରେ କହିଦେଲେ। ଶୋଣ ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ସ୍ଥଳୀଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ବୈକୁଠ ଓ ପରମେଷ୍ଠୀ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନେ ବସୋବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଶୋଣ ପର୍ବତର ପାଦ ରୂପେ ପ୍ରବାଳ ପର୍ବତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିଠାରେ ମୁଁ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲି। ମୋ ଆଶ୍ରମ ପାଖରେ ଏହି ଏକ ମହାପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର। ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଉମା ଆଶ୍ରମ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲେ। ଆଶ୍ରମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟବାସିନୀ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା। ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୟାନର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ, ସତ୍ୟବତୀ ନିଜ କେଶକୁ ମନ୍ଦାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ କରି ଗୁଞ୍ଜିକା କଲେ। ଗୁଲାପି ହଂସ ଚିହ୍ନିତ ହାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ଖୋଲି ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ନାଜୁକ ଆଙ୍ଗୁଳି ଫୁଲ ଉଠାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ନଥିଲା। ହୀରା ତାରକୁ ପରି ନାଜୁକ ଅଂଗ ଉପରେ କାଟା ଲାଗିଗଲା। ଶୁଭ୍ର କମଳା ନଦୀରେ ସେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କଲେ। ଦର୍ଭା, ଧାନ, ତିଳ ଓ ଗୌରୀ ନଦୀର ଜଳ ମିଶାଇ ପୂଜା କଲେ। ବାଳୁକା ମଣ୍ଡଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ନିଜେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଆସନ, ପ୍ରତିମା, ମୂଳ ଓ ଅଂଗ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ସୋମ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେ, ଗାଉମୁଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଅତି ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟି ଦେଇ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ପଞ୍ଚତତ୍ତ୍ୱର ଶୁଦ୍ଧି କରି ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧ୍ୟାନ ପୂଜା କଲେ। ବାୟଁ ଶକ୍ତି ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ ପଦ୍ମର ପତ୍ରରେ ନିୟୋଜିତ କଲେ, ଏବଂ ପତ୍ର ଶିରାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ବିସ୍ଥାପିତ କଲେ। ସେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିମଣ୍ଡଳ ଓ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ପଞ୍ଚମୁଖୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଧିରେ ପୂଜା କଲେ। ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ। ମୂଳ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ନିୟୋଜନ କଲେ। ପୂଞ୍ଜିର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଦଢ଼ି ଦେଇ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ତାପ ଧରିଥିଲେ। ବର୍ଷା ରାତିରେ ମେଘ ଓ ଝରଣା ସମେତ ଅବିଚଳ ରହିଥିଲେ। ହାତ ଓ ପାଉଁରେ କମଳ ଆକୃତି କରି, ମୁଁହରେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ନୀବାର ଧାନ ଦେଇ ଜନ୍ତୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଉପଚାର କଲେ। ଆଲାବାଳ ଫଳର ଜଳ ସୁନ୍ଦର କୁମ୍ଭରେ ଭରି ଅଭିଷେକ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଉମା ଅତି ନିଷ୍ଠା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ତପସ୍ୟା ଓ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିଦେଲା।