ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ମନସ୍ତୁଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ସମ୍ପଦ ଗଣନା କରି, ସେମାନଙ୍କର ମନକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିଜ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚିତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଓ ଉତ୍ସାହ ପୂର୍ବକ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଗୋମାତା ପୂର୍ବକ ଦେବତାଙ୍କର ଭିତିରେ ପ୍ରତିମା ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଦରକାର। ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଦିନର ଶେଷ ଅଂଶ ଉପବାସରେ କଟାଇବା ଉଚିତ; ସେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ପରେ ଉପବାସ ପାଳନକୁ ଛାଡି ଦେଇପାରିବେ। ଏହିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହଜାର ଚନ୍ଦ୍ର ଉପବାସ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଶୁଭ ହୃଦୟ ଥିବା ଜନ ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଲାଭ କରିଥାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁପରି ଜଣେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସେଉଁପରି ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ହେବେ। ଏହା ପରେ ଦେଖାଯାଏ, ଧର୍ମ-ହରି ନାମକ ଦେବତା କଳି ଯୁଗର ଅଶୁଦ୍ଧତାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥାଏ। ସେ ବେଦ ଓ ତାହାର ଶାଖାର ସାର ଜାଣିଥାଏ ଏବଂ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ପ୍ରବୀଣ। ଆସି, ସେ ଏଠାରେ ଗଭୀର ଭକ୍ତି ସହିତ ଭବ୍ୟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଦୁଇ ହାତ ଉଠାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆନନ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵରେ କହିଲେ—“ଅୟୋଧ୍ୟା ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସହର ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ନୁହେଁ। ହରି ନିଜେ ଏଠାରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହାକୁ କିସି ସହିତ ତୁଳନା କରିଯିବ?” ସେ ପୁନଃପୁନଃ କହିଲେ—“ଆହା ବିଷ୍ଣୁ! ଆହା ତୀର୍ଥ! ଆହା ଅୟୋଧ୍ୟା! ଆହା ମହାନଗର!” ଏହିପରି ଅନେକ ଥର କହି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଧର୍ମ ଏପରି ନୃତ୍ୟ ଦେଖି, କୃପାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ଧର୍ମ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ—“ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପାଦ ଶଂକର ଛୁଇଁଥାଏ। ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କର ପାଦ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ପଦ୍ମନାଭଙ୍କର ପାଦକୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ, ଯୋଗ-ନିଦ୍ରାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କର ଆତ୍ମାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ଶ୍ରୀମତ୍ କେଶବ, ଶାନ୍ତ, ବାମନ ରୂପୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଆପଣଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଚୁଲ, ନାକ, ଫୋରହେଡ୍ ଓ ଚକ୍ରଧାରୀ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ ବାହୁ ଓ ଗ୍ରାସ୍ଫୁଲ ଉରୁକୁ ନମସ୍କାର।” ତାପରେ ହୃଷୀକେଶ, ତୃପ୍ତ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ ଦେଇ, ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ—“ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମର ହୃଦୟକୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ତାହା ଚାହିଁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ଯେଉଁଯେଉଁ ଜଣେ ମୋତେ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ସହିତ ଅଲସତା ବିନା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ନାମରେ ବସାଇ ଦେଉଛି। ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବା ମାତ୍ରରେ, ଧର୍ମ-ହରିଙ୍କର ପାପରୁ ମନୁଷ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ସରୟୂ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଅଶୁଦ୍ଧ ଚିନ୍ତା ବିନା ମନରେ, ଏଠାରେ ଦାନ, ହୋମ, ଜପ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ କରିଲେ, ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଜଣା ଅଜଣା ଯେଉଁ ପାପ କରିଥିବେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପରିହାର କରିଲେ ସେହି ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ, ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ପରିହାର କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରହିଛନ୍ତି। ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ଵର୍ଗ ଦ୍ୱାରରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧର୍ମ-ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖଣି ଅଛି।” ଏଠାରେ ବ୍ୟାସ ଜିଗ୍ୟାସା କଲେ—“ଓ ଧନ୍ୟ, ତୁମେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ, ମୋତେ କହ—କିପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷା ଘଟିଥିଲା? ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦିଅ। ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଲୋକମାନେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୀର୍ଘ ଅତୀତରେ ଏକ ରଘୁ ବଂଶୀ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହିମା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ।