କେବେ କେବେ ଜ୍ଞାନ ଓ ପାରମ୍ପରିକତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରି, କେବେ କେବେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଜିନିଷ ଦେଖି, ସେମାନେ ମଧୁର ସମୟ କାଟୁଥିଲେ। କେବେ ମନୋହର ଫୁଲ ତୁଳିବାରେ, କେବେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ାରେ ଲଗିଥିଲେ। କେବେ ମୈନାକ ପର୍ବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, କେବେ ମେନାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। କେବେ ଚକ୍ର ଖେଳର ମଜା, କେବେ ହସମଜାକର କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଲିନ୍ନ ହେଉଥିଲେ। ଚକ୍ର ଖେଳରେ ହାରିଥିବା ଜିନିଷ ପୁନି ଫେରାଇ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତର ଦୁଇ ମହାପିତାମାତା ସୁନାର ପର୍ବତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବତମାଳାରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବୀ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। କେବେ କେବେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ୍ନ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମନେ ଭାବ ହେଉଥିଲା—ନିଶ୍ଚିତ ଏବେ କିଛି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନାରୀ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମନର ବାକଡ଼ା ପ୍ରବୃତ୍ତି କିପରି ଜଣାଯିବ? ଯଦି ଆଜି ସେ ମୋପାଇଁ ଦୟା ରଖିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହିପରି ଅଟୁଟ ରହିବ। ସେ କହେ—"ଆଜିଠାରୁ ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କ୍ରୟ କରାଯାଇଛି।" ଭ୍ରାନ୍ତ ମନବଳି ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ସମାନ ଓ ଅଟୁଟ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ପ୍ରେମ ଓ କ୍ରୋଧ ମିଶି ଦେବୀଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ଅଶ୍ରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଝରିପଡ଼ୁଥିଲା। ଭ୍ରୂମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତିଳକ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା। ଅଭିମାନର ଭାରରେ ତଳ ଓଠ ଖରାପିଉଛି। ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଗାଲ ଭାବନାରେ ଲାଲ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଭିତରେ ତାଙ୍କର ଶୀର୍ଷ ଉପରେ କମ୍ପନ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ମନେ ଆସିଲା—ନିଶ୍ଚିତ ଏହା ମୋର ଅଭାଗ୍ୟର ଫଳ। ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଯିବି; ଏଠି ମୋ ପାଇଁ କଣ ଅଛି? ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି, ସେ ଶାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ଏପରି ସମୟରେ ଗଙ୍ଗା ସଦା ପ୍ରେମମୟ ରହି, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ମାତୃସ୍ନେହ ଦେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରୁ ସରିଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। କଳାବତୀ, ମାଲ୍ୟାବତୀ, ମାଳିନୀ, ବିଜୟା ଓ ଜୟା ସହିତ, ସେ ପବିତ୍ର ପର୍ବତ, ଅଟବୀ ଓ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସାହ୍ୟ ପର୍ବତ ପାଦଦେଶରେ, ଦ୍ରାବିଡ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପୋବନ ଥିଲା। ସେଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂରେ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ କିଛି ରଙ୍ଗିନ ଓ ରକ୍ତିମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଉପତ୍ୟକାରେ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। "ଆସ, ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମଗୁଡିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା," ବୋଲି ସେ କହିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ବନ୍ଧୁ, ହିମାଳୟର କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ଓ ଚଞ୍ଚଳତାରେ ପତିଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ। ସେଠି, ଗୋହାଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଠି ଗୋହାଳ ଟାଣି ଦେଉଥିଲେ, ଘରିଆଳ ପାଣିଘାସକୁ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ। ଚମରା ହରିଣ ତାଙ୍କର ଘନ ଲମ୍ବା ଲୋମରେ ମଳିନତା ସଫା କରୁଥିଲେ। ବାନରମାନେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ନେଉଥିଲେ, ଭାଲୁମାନେ ମଧୁ ଭରା ପତ୍ର ଉଠାଉଥିଲେ। କୋଇଲି, ପେଚା, ଶୁକ, ଶ୍ୟେନ, ମୃଗ, ବାଘ, ଓ ହରିତ ହସ୍ତୀ ଏଠି ଘୁରୁଥିଲେ। ପୁରାତନ ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପିତ ପୁଷ୍ପ ଓ ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧ ପୂରା ପରିବେଶକୁ ଭରିଥିଲା। କାଉଁ ଶତୃମାନେ ଏଠି ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ପାଠ କରୁଥିଲେ। ଶାକ ଓ ଧାନ ଖେତରେ ବାଘ ଓ ଗାଈ ଏକାଠି ଘୁରୁଥିଲେ। ଏମିତି ଏକ ଶୋଭାମୟ, ପବିତ୍ର ଓ ଆକର୍ଷକ ସ୍ଥାନରେ, ସାତପତ୍ର ବୃକ୍ଷ ତଳେ ବିଚିତ୍ର ବାଘଚର୍ମ ଉପରେ ବସିଥିଲେ।