ଦକ୍ଷଙ୍କ ମଣ୍ଡ ଯେପରି ଗଣମାନେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଏହି କଥା ଆପଣେ ଶୁଣିଥିବେ। ସେହି ଦିନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହିଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ହାତ ଛେଦି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଅଗ୍ନି ଆହତ ହୋଇଥିଲେ, ଓ କେହି କେହିଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାର ପରେ, ସେଇ ଦେବୀ ପୁନଃ ହିମବତଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କ ସେବାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଭଗବାନ୍ ଏକାନ୍ତରେ, ସ୍ଥାଣୁ ଅଟବୀରେ ତାଙ୍କ ସହ ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଗଣମାନେ ସହିତ ଏକ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହା ପରେ, ସେ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ପୂର୍ବ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ମନରେ ଅଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ପର୍ବତର କନ୍ୟା, ବିଧବାବସ୍ଥାର ଦୁଃଖରେ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିକ ହେବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ। ପୁନର୍ବାର, ତାଙ୍କ ମା’ ମେନା ଓ ବାପା ହିମବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବର ପାଇଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତେବେ ଏକ ଆଶ୍ୱାସ ମିଳିଲା—“ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଶୁଭେ, ସମୟ ଆସିଲେ ଏହାର ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିକାର ହେବ।” ଏପରି ଭାବେ ଦେବମାନେ ନିରାପଦ ହେଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ଧକସୁଦନ ମୁକୁନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନୋଁକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଏକ ସମୟରେ, ଗୋଟିଏ ଗୁପ୍ତ ଆଘାତ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଦେବୀକୁ ସ୍ନେହାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ‘କାଳୀ’ ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ପ୍ରତ୍ୟାଗତ କଲେ। ସେଇ ଚର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ‘କୌଶିକୀ’ ନାମକ ଦେବୀ, କାଳୀ ରୂପେ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ସୁନ୍ଦର ଶିଖରରେ ଦେବୀ ଗୌରୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। କ୍ରମେ କ୍ରମେ, ଏକତାର ଆକାଂକ୍ଷାରୁ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ପୁରାଣ କହେ, ସେଠାରେ ନାରାୟଣ ଓ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା କଥା ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ପିଲା, ବଢ଼ିବା ସହିତ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ। କେବେ ବୀଣା ଧ୍ୱନିରେ, କେବେ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନରେ, କେବେ ଜ୍ଞାନ ଓ ପାରମ୍ପରିକ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ, କେବେ ଅଦ୍ଭୁତ ବସ୍ତୁ ଦେଖି, କେବେ ଫୁଲ ତୋଳିବାରେ, କେବେ ଜଳ ଖେଳାରେ, କେବେ ମୈନାକଙ୍କ ସମ୍ମାନ, କେବେ ମେନାଙ୍କ ପୂଜାରେ, କେବେ ଦ୍ୟୁତ କ୍ରୀଡାରେ, କେବେ ହାସ୍ୟ-ମଜାର କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ, ଏମିତି ଅନେକ ରୀତିରେ ସମୟ କଟୁଥିଲା। ଦ୍ୟୁତରେ ହାରିଥିବା ବସ୍ତୁ ପୁନର୍ବାର ଜିତି, ଦେବୀ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତଙ୍କ ପିତାମାତା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଦେବୀ ସ୍ଵୟଂ ଲୋକମାନୋଁକୁ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ତୃପ୍ତ କରୁଥିଲେ। କେବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଦେବୀ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କେହି ଭାବୁଥିଲେ—ନିଶ୍ଚୟ କିଛି ସୌଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନାରୀ ଏବେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମନର କୁଟିଳତା କେମିତି ବୁଝିବା? ଏହି ଦିନ ସେ ମୋ ପ୍ରତି କୃପାଶୀଳ ଅଛନ୍ତି କିନା, ମୁଁ ଭାବିଥିଲି। ଏହିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୁଁ ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କ୍ରୟିତ ଦାସୀ, ସେଉଁଠି ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିଲା। ମହିଳାମାନଙ୍କ ମନ ମୋହିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରେମ ସମ ଓ ନିରନ୍ତର ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଭାବେ, ସ୍ନେହ ଓ କ୍ରୋଧ ମିଶି, ଦେବୀଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତି ହେଲା। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଓ ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା। ଭୂକୁଟି କ୍ଷୟ ପାଇ, ତିଳକ ଚିହ୍ନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା। ଭିତରେ ସଞ୍ଚିତ କ୍ରୋଧର ଭାରରୁ ତାଙ୍କ ତଳ ଓଠ ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିଲା। ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଗଣ୍ଡ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଲ ଓ ଭାବୋଦ୍ରିକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ବିକ୍ଷୋଭରେ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହ କମଳ ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିଲା। ସେ ମନେ ଭାବିଲେ—ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ମୋର ଅସୌଭାଗ୍ୟର କାରଣ।