ଏହି ସମୟରେ, ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୈବୀ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା। ମାଟିଆ କେଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ମହାଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ କାନରେ ସର୍ପ ଦାନା ବାଲା ଝୁଲୁଥିଲା, ତାଙ୍କ ଚଉଡ଼ି ଲାଲାଟରୁ ଚକ୍ଷୁ ଜ୍ୟୋତି ଝଲମଲ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ, ଖପର, ଡମ୍ରୁ, କୃଷ୍ଣମୃଗ, ପରଶୁ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀର ନିଜ ଶ୍ୱାସର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ହସ୍ତିଚର୍ମର ଉପର୍ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତଳବସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବାଘଚର୍ମ ଧାରଣ କରି, ସେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପଦ୍ମଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା, ଏହି ଦୈବୀ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଜ୍ଞାନରେ ଅବାକ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ମହେଶ୍ୱର ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ତାଦ୍ୱିକ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ, ଯେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଥିଲା। ମହାଦେବ କହିଲେ, “ମୋର ମହିମାକୁ ପରୀକ୍ଷା କଲେ, ତାହାପରେ ହରି ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ଉପହାସ କରାଗଲା, ତୁମେ ପାଞ୍ଚଟି ମୁଣ୍ଡ ଚାହିଲେ। ଏହା ତୃତୀୟବାର ତୁମେ ଏପରି କଥା କହିଲା—ହାୟ, ଏହା କିପରି ସହ୍ୟ? ଏହି ଯେ, କେତକି ଫୁଲ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହିଜଣ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଲେ—ଏପରି ଶାପ ଦେଇ, ଗିରିଶ ଭଲପାଇ ସହ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ବିଶେଷ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଅନୁଗୃହୀତ। ସେଥିପାଇଁ, କେବେ ବି ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେବ ନାହିଁ।” ଏପରି ଦୟାବଶତଃ ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନ ନିରହଙ୍କାର ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ। ତାପରେ କହିଲେ, “ଭୟ ବିନା ମୋର କୃପା ଦୁର୍ଲଭ। ତୁମେ ଯାହା କହ, ତାହା ନିଜେ କହ ନାହିଁ; ତୁମର ଶାସନ କେବେ ଅବିଚଳିତ। ବିଷ୍ଣୁ କିଏ? ମୁଁ କିଏ? ଏହି ଦିଗପାଳମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କିଏ? ପାର୍ବତୀପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ଓ ଏହି ସମସ୍ତେ କେବଳ ଚରାଚର। ଆପଣେ ଛବିଶିଏ ତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଆପଣେ ସେଇ ଦେବତା, ଯିଏ ସାରମେୟ ସହିତ ଶିକାରୀ ଭାବେ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ, ଯେପରି କଥା କୁହାଯାଏ। ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ଭି ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବୀରଭଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଆପଣ କାଳାଗ୍ନି ରୂପେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦହନ କରନ୍ତି। ଜଳନ୍ଧର ଅପରାଧ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କଲେ। କାଳକୂଟ ବିଷ ଗଳାରେ ଧରିନଥାନ୍ତି, କିଏ ସେହି ବିଷ ସହିପାରିଥାନ୍ତି? ଦେବଦାରୁବନରେ ଆପଣ କର୍ମପରାୟଣ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ। ଆମକୁ ପଦତଳେ ଦଳନ କରିନଥାନ୍ତି, ଆମେ ଭୟଙ୍କର ମୋହରେ ପଡ଼ିଯାଁଥାନ୍ତୁ। ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ରୂପ ଦର୍ଶନ କରାଇନଥାନ୍ତି, ଆମେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିପାରିନଥାନ୍ତୁ। ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଅଭିମାନୀ ବଳଶାଳୀଙ୍କୁ ଆପଣ ନିବାରଣ କଲେ। ହରି ତାଙ୍କ ନିଜ ରକ୍ତ ଦେଇ ଭିକ୍ଷୁକ ଖପର ପୂରଣ କଲେ। ଆପଣ କରୁଣା ଶିଖ୍ୟା ଦେଇନଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଯାଁଥାନ୍ତି। ନରସିଂହ ଓ ଶରଭ ରୂପ ଧାରଣ କରିନଥାନ୍ତି, ମହାର୍ଷିମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେଇପାରିନଥାନ୍ତି। ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କୂର୍ମ ଭାବେ ଆପଣ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ନାଉ ହେଇଥିଲେ। ନିଜର ହଜାର କମଳ ଚକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଦେଇ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଗଲା। ଧୂର୍ଜଟି ପୁଣି ନିଜକୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବିଲେ। ସେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ସମତା ସୂତ୍ର ଓ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖେଇଲେ। ଯିଏ ମୋତେ ଗୁରୁ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ଜାଗ୍ରତ କିମ୍ବା ସୃଷ୍ଟି-ଲୟ ସମୟରେ, ଏଠି ଯେଉଁ ଅନୁଗ୍ରହ ମୁଁ ଦେଇଛି, ସେଉଁଠି ଏହି ତିନି ଯୋଜନା ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବ।