ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ହଂସ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକର ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ନିକଟରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସେ ଆଦିରେ ମେଘମାଳାର ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ଉଡ଼ାଣ କ୍ରମରେ ସେ ସେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ ଦେବତାମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠିର ଆଲୋକମୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ବାୟୁ କିମ୍ବା ମନସ୍ତତ୍ୱ ଯେପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୁତ, ତାଙ୍କର ଦେହ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା। ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ସେ ପିନ୍ଧିଥିବା ପତ୍ର ଚୀର ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦୂରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସେ ସପ୍ତବାୟୁ ଗଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯିବା ପରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଗଲେ। ତାଙ୍କ ମନେ ଚିନ୍ତା ହେଲା—ହେ ହରି, ତୁମ ମୂଳ ଅଦୃଶ୍ୟ, ତୁମ ସାମ୍ନାରେ କିପରି ଠିଆ ହେବି? ମୋ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ କଣ କାମର, ଯଦି ମୋର ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେଉନାହିଁ? କିଏ ମୋତେ ସାଥି ଦେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ? କିମ୍ବା କୌଶଳରେ ଏହାକୁ ଲୁଚାଇପାରିବି କି? କାରଣ, ଗର୍ବ ମହାନଙ୍କର ଧନ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଆକାଶରେ ସେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଓ ପରିଷ୍କାର ଜିନିଷ ଦେଖିଲେ। ଏହା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ କି ଅଥବା ଆକାଶରେ କମଳ ତଣ୍ଡ କି? କିପରି ଏଠି ଆସିପାରିବ? କିଛି ଅନୁଭବ କଲେ—ଏହା କମଳରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କେତକୀ ପତ୍ର। ତାହାପରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ସେହି ନିର୍ମଳ କେତକୀ ପତ୍ରକୁ ଉଠାଇଲେ। ଏଭଳି ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। କିନ୍ତୁ ଲୋକମୟ କମଳଜଙ୍କର ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ସେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ। ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେଉନାହିଁ, ଅପମାନରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ। ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ, ମୋର ସୀମିତ ଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ମୋ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି ଲାଗୁଛି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ୁଛି। ଏବେ ଅଧିକ କି କହିବି, ଏହି ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ସହିତ କିଛି କହିବା ଅନାବଶ୍ୟକ। ମୋର ମନର ଗର୍ବ ଓ ଅହଂକାର ର ଗଠିକୁ ଭଙ୍ଗିଯିବା ଦରକାର। ଏହି ଚେଷ୍ଟା, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଗୁହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚାଲିଛି—ଏହି ଦୀପ୍ତିର ଢେରରେ, ମୁଁ ନ ନାରାୟଣ, ନ ଅନ୍ୟ କେହି। ଏଠାରୁ ଉଠି ଆଉ ତାହାକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇବାକୁ ମୋ ପାଖରେ ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ଏକ ଅଜଣାକୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?” ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୁଁ କେତକୀ ପତ୍ର, ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚେତନା ପାଇଛି। ପୃଥିବୀରେ ବସିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଏଠାକୁ ଆସିଛି।” କେତକୀ ପତ୍ରର ଏହି କଥା ଶୁଣି, କମଳଜଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତି ଲାଗିଲା। ସେ ଦେଖିଲେ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଲଗା ହୋଇଛି। ଚଳିଚଳି, ଚାଳିଶି ହଜାର ଯୁଗ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଏଭଳି କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, କମଳଜ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ଏକ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲି। ଆମ ଦୁଇଁଜଣେ ମିଶି ଶିବଙ୍କ ମହିମାକୁ ଭୁଲିଗଲୁ। ଏହି ଲଜ୍ଜାଜନକ କଥାକୁ ଏଉଁଠି ଥାଉ, କାରଣ ମୁଁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ...। ସପ୍ତପଦୀର ମିତ୍ରତା ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ, ତୁମେ ମୋତେ ଏଭଳି ମିତ୍ର ଭାବିବା। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଛାଡ଼, ତୁମେ ଦୟା କରିବା ଉଚିତ। ହଂସ ଓ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆମେ ଦୁଇଁଯଣେ ସମତା ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲୁ। ଏହି ଅନ୍ତକୁ ଦେଖିବାର ଅବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଳାନ୍ତ, ମନେ ହୁଏ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତି ଦୂରତା ଆସିଛି। ଏହିପରି, ମୋ ମିତ୍ର ପ୍ରତି ଏହି ଅନୁରୋଧ ସାର୍ଥକ କର। ଏହା ତୁମେ କରିବା ଦରକାର, ମୁଁ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।