ଏକ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସମୟର ନିୟମ—ପକ୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ ଓ ବର୍ଷ—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହେଇଗଲା। ଏହି ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ମାରୀଚି ପ୍ରମୁଖ ମହାର୍ଷିମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଜଗତରେ ବଡ଼ ଉତ୍ତେଜନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହା ଦେଖି ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଜଗତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ। ସେ ମୋତେ—ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ଓ ଶୁଭଦାୟକ, ଏବଂ ଅହଂକାରରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅବସ୍ଥାରେ—ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିନ୍ତନ କଲେ। "ଆହା, ମୋହର ମହାନତା! ଚଲ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆମେ କଥା କହିବା।" ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନଙ୍କର ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଦୂଷିତ ହୋଇଗଲା। କିଛି ଅପରାଧ ନ କରିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୋହର ସାଗରରେ ବିଲୀନ ହେଇଗଲେ। ଏହିପରି ମାୟାର ଭ୍ରମରେ ସେମାନେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଇଥିବା ଦେଖି, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ଯୁବ ଚନ୍ଦ୍ରଶିରା ଶିବଙ୍କର ଦୟା ଅପାର! ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶାଶ୍ୱତ ଶମ୍ଭୁ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ।" ଶିବ ଯାହା କଲେ, ତାହା ଦୟା ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ କରିଥିଲେ। ତାପରେ, ସେଉଁଠି ଦୁଇ ଜଣ—ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ଆପସରେ ବିବାଦ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକ ବଡ଼ ଆକାଶବାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ଅଣ୍ଡକୋଶକୁ ଭାଗ କରିଦେଲା। ସେ ଜ୍ଯୋତିର୍ଲିଙ୍ଗର ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରଙ୍ଗ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା। ଏହି ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ସମୁଦ୍ରମାନେ ଶୁଷ୍କ ହେଇପଡ଼ିଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲା। ଏହି ଜ୍ଯୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଆକାଶରେ ଅନେକ ତାରା ସହିତ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା। ଏହି ଲାଲ ପ୍ରଭାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଗେରୁଆ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗିତ ହେଇପଡ଼ିଥିଲା। ସମୁଦ୍ର ଏହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଜଳଜନ୍ତୁମାନେ ଏହାକୁ ଆଲିଂଗନ କରିଥିଲେ। ଗଛମାନେ ନବ କୋରାଲ ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ ହେଇପଡ଼ିଥିଲେ। ପୃଥିବୀ କେସରରେ ଲିପ୍ତ ଏବଂ ଦିଗମାନେ ଶିନ୍ଦୂରରେ ରଙ୍ଗିତ ଦେଖାଗଲା। ଏହି ପ୍ରଭା ଅଣ୍ଡକୋଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ଭରିଦେଲା, ଯେପରି ଏହା ତାହାର ଖୋଲ ହେଉ। ଏପରି ଆଲୋକର ଦ୍ୱାରା ଏହି ତୀବ୍ର ଦ୍ୱୀତୀୟ ଶିଖା ବଢ଼ିବା ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇ ଜଣ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖି, ଏକାପସର ରୋଷ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—"ଏହା ଶେଷ ଓ ଅନ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କର ଫଣ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦ କରି ଆସିଛି କି? କିମ୍ବା କଳ୍ପାନ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏପରି ପ୍ରକାଶ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି? କିମ୍ବା ମେଘମାନଙ୍କ ଘର୍ଷଣରୁ ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି କି? ଏହାର କିରଣ ଆମର ଚକ୍ଷୁର ଶକ୍ତିକୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରତିହତ କରୁଛି କି?" ଏହି ତୀବ୍ର ପ୍ରଭା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, କିଛି ଦହନ ଅନୁଭବ ହେଉନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରଭାର ବିସ୍ତାରରେ, କେବଳ ଜଗତ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପରେ ଏହା କେତେ ଦୂର ଯାଇଛି? ଏହି ଆଲୋକର ମୂଳ କ'ଣ? ଏହି ଉତ୍ସ କ'ଣ? ମନ ଏହି ଜିଜ୍ଞାସାରେ ବାରମ୍ବାର ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି। ଏହି ଭାବର ଭାର ନେଇ, ଆଲୋକର ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଇ, ଗୋବିନ୍ଦ ଅହଂକାରରେ ଅଧିକ ଗର୍ବିତ ହେଇ କହିଲେ, "ଏବେ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ଆସିଛି।" ଏହି ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକର ମୂଳ କିମ୍ବା ଶିର ଦେଖିପାରିବା ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ପାରିବ, ସେ ଏହି ସ୍ୱୟଂଭୂ ଆଲୋକର ମୂଳ କିମ୍ବା ଶିର ଦେଖିପାରିବ। ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ, ଦୁଇ ଜଣ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ, ଏକାପସରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରିବାରେ ଲିନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଆଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।