ଏକ ସମୟର କଥା, ଶିଳାଦାଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା । ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ନିଜ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଶିବ ଉପାସନାର ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରିୟା ଓ ଉତ୍ସବ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶିଳାଦାଙ୍କ ପୁଅ ଏହିପରି କହିଲେ— "ଯେ କୌଣସି ଭକ୍ତ ଶୋଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଦାନ କରେ, ସେ ନିସ୍ସନ୍ଦେହ ପୁଣ୍ୟବାନ ହୁଅନ୍ତି । ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଶୋଣ ପାହାଡର ଲୋକପତିଙ୍କୁ ଯେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି । ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନର ସଙ୍ଗମରେ ଯେ ଭକ୍ତିଭାବରେ କନ୍ଦମୂଳ ଦାନ କରେ, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅଶ୍ୱିନୀ ଦିନରେ ଅରୁଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ମେଉଁ ଦେବା ଉଚିତ । କୃତ୍ତିକା ଦିନରେ ଦୀପ, ରୋହିଣୀ ଦିନରେ ଚାଁଦି ଦେବା ଉଚିତ । ପୁନର୍ବସୁ ଦିନରେ କସ୍ତୂରୀ ଦେବା ଉଚିତ, ପୁଷ୍ୟ ଦିନରେ କାପୁର । ପୂର୍ବଫାଲ୍ଗୁନୀ ଦିନରେ ପାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଉତ୍ତରଫାଲ୍ଗୁନୀ ଦିନରେ ଧୂପ । ସ୍ୱାତି ଦିନରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମହିଳାମାନେ ଦେବା ଉଚିତ, ବିଶାଖା ଦିନରେ ବିଭିନ୍ନ ଅର୍ପଣ । ମୂଳ ଦିନରେ ମୁକ୍ତା ଦେବା ଉଚିତ, ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ଦିନରେ ମୁକୁଟ । ଧନିଷ୍ଠା ଦିନରେ ଅଷ୍ଟପଦ ଖେଳ ଦେବା ଉଚିତ, ଶତଭିଷକ ଦିନରେ ମେଉଁ ଦେବା ଉଚିତ । ରେବତୀ ଦିନରେ ଶୋଣଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସୁନାର ରଥ ଦେବା ଉଚିତ । ଏହି ଭଗ୍ନୀମାଳାରେ ଅରିଜ୍ ରାଶି ଆରମ୍ଭ କରି ଶିବଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର । କୁଟଜ ଫୁଲ, ନୀପ ଫୁଲ, ଜୀବନ୍ତୀ, ମଲ୍ଲିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଦୁଇ ରୂପକୁ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଦରକାର, ବିଶେଷ ଯୁଗମ ସମୟରେ । ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁକୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଦୁଧରେ ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର । ସକାଳେ ରୁଦ୍ର-ତୁଳସୀ ଦେଇ, ଦିନ ମଧ୍ୟରେ କୃତମାଳା ଫୁଲ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ । ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ବେଳେ ହଜାର ଘଡ଼ି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର । ଶିବରାତ୍ରି ଦିନରେ ତ୍ରିଶିଖ ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ । ଦେବ ପ୍ରମାଣ ଅନୁଯାୟୀ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ଓ ନୃତ୍ୟ କରିବା ଦରକାର । ପୌଷ ମାସରେ ଅଗ୍ନେୟୀ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବୈଶାଖ ମାସରେ ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁସାରେ ଶିବ-ତନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ । ମାର୍ଗଶୀର୍ଷର ପ୍ରାବୋଧିକା ଦିନରେ, ପ୍ରଭାତ ବେଳେ ସାମନ୍ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଶନି-ପ୍ରଦୋଷ, ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ର, ବ୍ୟତୀପାତ ଓ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ, ଦିକ୍ଷା, ଉପନୟନ, ବିବାହ ଓ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମରେ, ନିଜ ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର, ଶୁଭା ଅବସ୍ଥା, ଅପଶ୍ରୟ, ଭୟରେ, ନୂତନ ଉନ୍ନତି, ପଦବନ୍ଧନ, ନିଷ୍ଠା ଆରମ୍ଭ ଦିନରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଦୂର ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଜନକୁ ଦେଖିଲେ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର । "ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି, ଶିଶୁ?"—ଏପରି କହି ଶିଳାଦାଙ୍କ ପୁଅ ନିଜ ହାତ ଉଠାଇ କହିଲେ । ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମନ, ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି; ଶିବ କଥା ଶୁଣିଲେ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ । ଅରୁଣ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଜନମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶରୀରୀ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ତିରେ ଶରୀର ଛାଡିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି କଥା କହି ଶିଳାଦାଙ୍କ ପୁଅ ଚୁପ ହେଲେ, ତାପରେ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—"ମୁଁ ବଡ଼ ଭାର ଦେଇଛି ବୋଲି ମନେ ହୁଏ । ମୁଁ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି, ଏହା ସଠିକ୍ । ଏହି ଶିବ ଚରିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ କିପରି କହିହେବ? ଅନୁଭବ କରିବା ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ଭବ । ଏବେ କାମ ଶତ୍ରୁ ଶିବଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କୌତୁକ କଥା ମନେ ପକାଇ । ଶିବଙ୍କର ଚମତ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ ଅବିରାମ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ।" ଏପରି ଶିବ ଉପାସନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ଦିବ୍ୟ କୌତୁକ କଥା ଦୁଇ ପୁଅ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଚାଲିଥିଲା ।