ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷି ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତାପରେ ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର କହିଲେ, "ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେ ସ୍ଥଳ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ । ଏହି ସ୍ଥଳଗୁଡିକ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ । ତୁମେ ଏହି ସ୍ଥଳମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିଛ, ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ । କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥଳମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଯିଏ ବିରକ୍ତି ସହିତ ଥାଏ, ସେ କିପରି ଚକ୍ରବ୍ୟୁହରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନ ହୁଏ । ଆଗରୁ ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅବସର ଅନୁଯାୟୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲି । କେତେକ ସ୍ଥଳ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଅଛି, କିଛି ସରସ୍ୱତୀ ତଟରେ; କିଛି ନର୍ମଦା ତୀରେ, କିଛି ଗୋଦାବରୀ ତଟରେ ଅଛି । କିଛି ସମୁଦ୍ର କୂଳେ, କିଛି ଦ୍ୱୀପରେ, କିଛି ସରସ୍ୱତୀ ନିକଟେ । କିଛି କୃଷ୍ଣା ଓ ବେଣ୍ଣା ତଟରେ, କିଛି ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ନିକଟେ ଅଛି । କିଛି କାଭେରୀ ଓ ବେଗବତୀ ତଟରେ, କିଛି ଏୟରାବତୀ ଓ ଯତୁକଙ୍କ୍ଷୀ ନିକଟେ । କିଛି କନ୍ୟା ଓ କୁମାରୀ ତଟରେ, କିଛି ତମସା ଓ ବରୁଣା ନିକଟେ । କିଛି ବିପାଶା ଓ ଶତଦ୍ରୁ ତଟରେ ଅଛି । କିଛି ବିନ୍ଦୁସାର ହ୍ରଦ ଓ ପମ୍ପା ସରୋବର ତଟରେ । କିଛି ମାଲିନୀ ଓ ଗନ୍ଧାବତୀ ତଟରେ । କିଛି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ହ୍ରଦ, କିଛି ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା, କିଛି ପାତାଳ ଗଙ୍ଗା ଓ ଶରାବତୀ ନିକଟରେ । କିଛି ଲୋହିତ୍ୟ ସଙ୍ଗମରେ, କିଛି କାଳମା ତଟରେ । କିଛି ସୁରଲୋପ ନିକଟେ, କିଛି ପୟୋଷ୍ଣୀ ତଟରେ ଅଛି । ପଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା କାଶୀ ମଣ୍ଡଳ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି । ଯେଉଁଠାରେ କପାଳମୋଚନ ଅଛି, ସେଠି କାଳଭୈରବ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ଗୟା ଓ ପ୍ରୟାଗ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଏହି ଦୁଇଁଠି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ । କେଦାର ଉଲ୍ଲେଖିତ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁ ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି । ବଦରିକାଶ୍ରମ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର । ନୈମିଷାରଣ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଯେଉଁଠି ମହାପ୍ରଭୁ ବିରାଜିତ । ଅମରେଶ ନାମକ ସ୍ଥଳ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ । ପୁଷ୍କର ନାମକ ମହାପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଆଷାଢ଼ ଦେବୀମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ, ଦଣ୍ଡିମୁଣ୍ଡି, ଲକୁଳ, ଭରଭୂତି, ଅରଳକେଶ୍ୱର, ଗୟା, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, କଣଖଳା, ତାଳକ, ଅଟ୍ଟହାସ, କୃତ୍ତିବାସ—ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛି । ଭ୍ରମରାମ୍ବିକା ଦେବୀ ସହ ମହାପ୍ରଭୁ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଅଛନ୍ତି । ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି, ଯେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କ କୃପା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ମୁକ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି ।