ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ମହାନ କଥାଟିକୁ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଓ ମୂଳ ଅର୍ଥରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କୁହିବି— ଏହି ସମସ୍ତ ମହିମା, ଯେଉଁଥିରେ ଶିବଙ୍କର ଅପାର ଗୌରବ ବିସ୍ତାରିତ, ସେଥିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିପାରିନାହିଁ, ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ ହରି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ, ମୁଣ୍ଡରେ ହରିଙ୍କୁ ନେଇ, ଏବଂ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରୁ ଅଛିଥିବା କାମଧେନୁ ଚୟନ ଏହି ମହିମାକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କଳି ଦୋଷ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ରୋଗ କେବେ ଛୁଇଁପାରେନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାସନା ଓ ମହିମାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଯାହା ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ଆଶ୍ରୟ। ବେଦ ଦ୍ୱୟର ଦୁଇଟି ପାତ୍ରରୁ ତପସ୍ୟାର ମଧୁର ଫଳ ଅମୃତ ଆସ୍ୱାଦ କରି, ମହାମୁନି ସନକ ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବସିଥିବା ମୁନିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— “ହେ ସୂତ, ଆମକୁ କହ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଶିବତୀର୍ଥ କଉଟି?” ସୂତ ବୋଲିଲେ— “ସମସ୍ତେ ଶୁଣ, ଯାହାକି ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିଲି। ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର, ଆପଣ ମାଧ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା ଆଗରୁ କହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ହେ ଦେବମନ୍ଦିର, କୃପାର ସାଗର, ଆଉଥରେ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ପୃଥିବୀଟି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ତିନି ପ୍ରକାରର ଫଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ଫଳ କମିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଆପଣ କହିଥିଲେ, ତାହା ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଲାଭ୍ୟ। ଏମିତି ଜ୍ଞାନ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟ ବିନା? ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନ, ଯୋଗ ଓ କର୍ମର ଅଭ୍ୟାସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ତଥାପି, ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ଦ୍ୱାରା, ଅଳ୍ପ ପ୍ରୟାସରେ ମଧ୍ୟ ଦେହୀମାନେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କଲେ, କିମ୍ବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ, କିମ୍ବା ଅଜାଣି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବସିଲେ, ମିଶ୍ର ଜାତିର ବା ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଲାଭ ପାନ୍ତି। ଏହିପରି କଥା କହି ମୃକଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ବସିଥିଲେ। ତାପରେ, ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର କହିଲେ— “ହେ ମୁନି, ଆପଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମର ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ। ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଉପକାର କରିଛନ୍ତି। ଅଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ବିରକ୍ତ ଲୋକ ଜନ୍ମ ପୁନରାବୃତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିପାରନ୍ତି? ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରର ବିବରଣୀ ଦେଇଥିଲି। କିଛି ଗଙ୍ଗା ତଟରେ, କିଛି ସରସ୍ୱତୀ ତଟରେ, କିଛି ନର୍ମଦା ଓ ଗୋଦାବରୀ କୂଳରେ, କିଛି ସାଗର ପାଖରେ, କିଛି ଦ୍ୱୀପରେ, କିଛି କୃଷ୍ଣା, ବେଣ୍ଣା, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ତଟରେ, କିଛି କାବେରୀ ଓ ବେଗାବତୀ କୂଳରେ, କିଛି ଏରାବତୀ, ଯତୁକଙ୍କ୍ଷୀ, କାନ୍ୟା, କୁମାରୀ, ତମସା ଓ ବରୁଣା ତଟରେ, କିଛି ବିପାଶା ଓ ଶତଦ୍ରୁ ତଟରେ, କିଛି ବିନ୍ଦୁସାର ଓ ପମ୍ପା ସରୋବର ପାଖରେ, କିଛି ମାଳିନୀ ଓ ଗନ୍ଧବତୀ ତଟରେ, କିଛି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବର, ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା, ପାତାଳଗଙ୍ଗା ଓ ଶରାବତୀ ପାଖରେ, କିଛି ଲୋହିତ୍ୟ ସଙ୍ଗମରେ, କିଛି କାଳମା ତଟରେ, କିଛି ସୁରଲୋପା ଓ ପୟୋଷ୍ଣୀ ତଟରେ ଅଛି। ଏଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଭକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ଅପାର ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ।