ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତର ଦର୍ଶନକୁ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ପାପମୋଚନ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତା'ପରେ ଅଘମର୍ଷଣ ସୂକ୍ତ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ ଅରୁଣାଦ୍ରି ରୂପୀ ଶିବଙ୍କୁ ବିଧିବତ ଉପଚାର, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ସେବା ସହିତ ପୂଜା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏମିତି ଶିବତତ୍ତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁନିବର ବାଣୀ ଶୁଣି, ପାର୍ବତୀ ଯିଏ ଜଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେ ଦେବୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ଓ ଖୁସି ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ଥିଲା—ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି ହେବାର ଭୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେଇ ସନ୍ଦେହକୁ ଗିରିଜା ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଏକ ମନୋହର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ବାଣୀରେ କୁହାଗଲା: ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ସିନ୍ଧୁ, ଗୋଦାବରୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ—ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଏଠି ପାଷାଣ ତଳ ଉପରେ ନବ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳୀ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଉ। ଏଠି ଆଶ୍ୱିଯୁଜ ମାସରେ ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିଥାଏ, ସେଠି ଏକ ମାସିକ ବ୍ରତ ଉପସମ୍ହାର କର, ଯାହା ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସମାନ। ଏହି ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳୀମାନେ ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦାନ କର। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଜଗତର ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେବ। ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ, ଏହି ସ୍ଥଳୀମାନେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଦଶ ଦିନ ଧରି ମହୋତ୍ସବ ସହିତ, ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ନିୟମିତ ବିଧିରେ ମୋର ଶୋଣାଚଳ ରୂପରେ ପୂଜା କର। ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ରକ୍ଷା ପାଇବ। ଏହି ଦେବବାଣୀ ଅନୁସାରେ, ହିମାଚଳ-କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀ ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ—ତପସ୍ୟା ଓ ପୂଜା—କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଠି, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷଣରେ, ନବ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ମୁନିମାନଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଦେବୀ ଏହି ପୁଣ୍ୟସ୍ନାନ କଲେ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣର ଦୀପ୍ତି ସେଠିକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲା। ଶିବଙ୍କୁ ବିରହରେ ତାଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ବେଳେ ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ସହ ଜଳରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେଇ ସମୟର ଫଳ ଦ୍ରୁତ ମିଳିଗଲା। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ, ଜଗତଜନନୀ ଅରୁଣ ପର୍ବତରେ ତିଆରି ଥିବା ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କଲେ। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରପଞ୍ଚର ସମସ୍ତ ମହାପାପ ନାଶ କରୁଥିଲା। ଅଗ୍ନିର ରୂପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ, "ଅରୁଣାଚଳେଶ୍ୱର, ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତ, ରୂପ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ସାଗର, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତିର ମୂଳ। ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଥିଲେ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ, ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଦୀପ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ନାଶ କରୁଥିବା ତାହାକୁ ମୋତେ ଦର୍ଶନ ଦିଅ।" ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ପ୍ରକଟ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରିଦେଲା। ଏହା ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ଯେଉଁପରି ନିଶ୍ଚୟ ଅନେକ କୋଟି ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ଏକାଠି ହୋଇଛି। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିସ୍ମୟ ଭରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ସୁନାର ମାନବ ମାଧୁର୍ୟ ଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, "ଏହି ଦୀପ୍ତିମୟ ରୂପ ତୁମେ ଦେଖିଛ। ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ତପସ୍ୟା କରିଛ, ଏଉଁ ଛଡ଼ା ଆଉ କ'ଣ ଇଚ୍ଛା?" ଏହି ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷୋଭ ଶାନ୍ତି ମିଳିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବୀ ହଠାତ୍ ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ଧରିନେଲେ, ଯାହା ସେଠାରେ କଣ୍ଠରେ ବିରାଜିତ ଥିଲା।