ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆଘାତରେ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ଶରୀର ଛିଦ୍ର ହୋଇ ରକ୍ତ ଝରିବା ଲାଗିଲା। ଏହାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରରେ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଏହି ବିଜୟକୁ ଦେଖି ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଦେବତାମାନେ ହାତ ଯୋଡି ଦେବୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବଦ୍ଧ କଲେ। ତେବେ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, "ଓ ଅମ୍ବିକା, ତୁମେ ଭକ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶକ୍ତିର ଆଦିଶକ୍ତି। ସମସ୍ତ ନାମ ଓ ରୂପରେ ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି ତୁମେ ଯେଉଁ ଶୁଭ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛ, ସେଇ ରୂପ ସଦା ଆମ ସହିତ ରହୁ। ତ୍ରିଶୂଳ, ଘଣ୍ଟା, ଅଙ୍କୁଶ, ଢାଳ, ଖପର, ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ମା' ତୁମେ ଆମର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କର। ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପ୍ରସାଦରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ହରାଇ ଦ୍ରୁତ ନଶ୍ୱନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଅଧିପତି ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ଗଣମାନେ ସଦା ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଗି worship କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସହ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନେ ତୁମ ପାଖରେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।" ଏପରେ ଦେବୀ କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ," ବୋଲି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମାତୃମଣ୍ଡଳ ସହିତ ସେଠାରେ ରହି ସେଇ ସ୍ଥାନର ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ତା'ପରେ ଦେବୀ ମହିଷାସୁରଙ୍କ କାଟା ମୁଣ୍ଡକୁ ଦେଖିଲେ। ସହଯୋଗିନୀମାନେ ସହିତ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ଦେଖିଲେ; ଗୌରୀ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ଥିବା ଚିହ୍ନକୁ ତୁଳିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଇ ଚିହ୍ନ ପୁଣି ଦେବୀଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଲଗିଗଲା। ଦେବୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ: "ଏହା କ'ଣ?" ବୁଝିଲେ ଯେ, "ଏହି ଦାନବ ଶିବଭକ୍ତ।" ଏହି ମନେ କରି ଦେବୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ବିଚାର ଛାଡ଼ି ସେ ଏକ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ବିନାଶ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ତା'ପରେ କନ୍ୟା ଦେବୀ ନିଜେ ଆଗକୁ ଆସି କହିଲେ, "ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅବିବେକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି। ଧର୍ମର ନାମରେ କିଛି ଅଧର୍ମ ହୋଇଯାଇଛି। ଅଜ୍ଞାନରେ ମୁଁ ଶିବଭକ୍ତ ମହିଷାକୁ ହାନି କରିଦେଇଛି। ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ ସହଜରେ ଯାହାକୁ ଲାଭ କରାଯାଏ, ତା'କୁ ଏକ ଶତବାଧା ଦେଇ ଦୁଃଖିତ କରିଦେଲି। ବିଶେଷକରି ଶିବ ଯେଉଁମାନେ ଲିଙ୍ଗଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଜୟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଲିଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଶିବଭକ୍ତ ବଧର ଦୋଷ କିପରି ମିଟାଇବି? ମୁଁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶମ୍ଭୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି ମୁଁ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇବି।" ଏଇପରି ଦେବୀ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ କଥା କହିଥିବାବେଳେ, ଶିବଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପାର୍ବତୀ, ଧର୍ମର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିପାରିବା ଲୋକ ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଟ୍ଠାଇଶ କୋଟି ଧର୍ମ ରହିଛି, ଯାହା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ଏହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ବିନମ୍ରତା ସହିତ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ହେଉଛି ମହାବ୍ରତ, ଯାହା ଶିବ ମାର୍ଗର ମୂଳ।