ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଦିନ ହ୍ରସ୍ତ-କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଭୁଖ-ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ଏକ ଅତିଥିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ନିମିତ୍ତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ, ଯିଏ ପର୍ବତ ସୀମାରେ ରହୁଥିବା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ସ୍ଲିମ୍ବ-ଦେହୀ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅସୁବିଧା ଆସିଲା ନାହିଁ। ଏପରି ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ମୃତ୍ୟୁଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତା ଛାଡିଦେଲେ। ପର୍ବତ ସୀମାରେ ଦୁଇ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ରହୁଥିଲେ, ସେମାନେ କୌଣସି ଭୟ କିମ୍ବା ଆତଙ୍କ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଋଷିମୁନିମାନେ ପର୍ବତ-କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ଶ୍ରୀବଦ୍ଧ କରିଲେ। ଗୌରୀ ଦେବୀ ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହିଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେମନ୍, ଶିକାର କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଦେମନ୍ ସେନା ସହିତ ବନକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଧନୁଷ ଧରି ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ। ଦିତିର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପଶୁମାନେକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଦେମନ୍ ପିଲାମାନେ 'ଏହା କଣ?' ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ କହିଲେ, 'ଏଠି କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହି ସ୍ଥାନ ଋଷିମାନେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।' ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ପକ୍ଷୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆଦର ସହିତ ତପୋବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏପରି ରୂପେ, ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ପୁନିଥରେ ତରୁଣୀ ମାନେ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବନରେ ଚାଲିଉଠିଲେ। ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଥିଲା। ଏହିବେଳେ, ଅତିଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଆକୁଳ ହୋଇ, ମହିଷ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତପୋବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛ?' ଏହି ସମୟରେ ସେ କହିଲେ, 'ସେ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ରୂପବାନ୍, ତଥାପି କେବେ କାହାକୁ କୃପା କରନ୍ତି ନାହିଁ।' ଏହି ଅପୂର୍ବ ଅଧିକାର ସହିତ ସେ ଏକ ନୂତନ ବଡ଼ ବଳି ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହି ବଳିପାତ୍ରରେ ନୂତନ ଧାନ୍ୟ ଓ ପକା ଭାତ ରହିଥିଲା। ଅଦୃଶ୍ୟ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ ସହଯୋଗରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲା। ଏବେ, ମହିଷାସୁର ହସି କହିଲେ, 'ଶୁଣ, ତପସ୍ୱିନୀ, ମୋର ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ।' ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ମହିଷ, ଦେୟତ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାବୀର ଓ ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଅପୂର୍ବ ବୀରତା ମୋର ବାହୁବଳରେ ଅଛି। ତୁମେ ମୋତେ ପତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର; ଏହି ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଫଳ। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆଦିରୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ନବ ଧନର ସମ୍ପଦ ମୋ ପାଖରେ ସଦା ରହେ।' ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ମନେମନେ ଦେବତାମାନେକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ପରେ ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବି।' ଭିରଚା, ଏହି ନାରୀ ସ୍ୱଭାବ ତାଙ୍କ କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମହାମାୟାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କର ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମହାପର୍ବତର ଶିଖରମାନେକୁ ପୁନିପୁନି ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବନ୍ଦନା କରି ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ। ହରି ପାଞ୍ଚଟି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ସଦାଶିବ ଦଶଟି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ଦିଗ୍ପାଳମାନେ, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ପର୍ବତ ଓ ସମୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ। ସେହି ମହାମାୟା, ଅନେକ ହସ୍ତରେ ଅଗ୍ନିମୟ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ମହାଶକ୍ତିର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।