ଏକ ମହାଦିନ, ଏଠାରେ ଯେପରି ବେଶେଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ, ସେହି କ୍ଷଣରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଗଲା । ଯିଏ ଅନେକ ଗୁଣର ଆଧାର ଓ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଁ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି । ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ସାଧିଛ, ପୁନି ସେଇ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବ । ତୁମର ତପସ୍ୟା କେବଳ ତୁମର କାମନା ପୂରଣ କରିନଥିଲା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅନ୍ୟ କାରଣର ଶଙ୍କାରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ । ଆମେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ସହିତ ଏହି ବ୍ରତରେ ଅଂଶ ନେଇ, ଏକାଠି ରହିଥିଲୁ । ଏପରି ଅର୍ଥଗଭୀର ଋଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହିଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଲେ । ସେ କହିଲେ, "ଏବେ ମୋତେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆଉ କଉଣସି ତପସ୍ୟା ଆବଶ୍ୟକ? ଧରଣୀର ଏହି ବିଶ୍ମୟ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ଅଧିକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିପାରିଛି । ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି, ମୋର ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଅବସ୍ଥା ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଛି । ମୋର ଏହି ଦେବତା ସହିତ ଏକତା ସଦା ଅଭେଦ୍ୟ ରହୁ ।" ଏହିପରି ଭାବନା ଉଦିତ ହେବା ସହିତ, ଗୌତମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ମହିଳା ଭକ୍ତିଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେ ଦେହରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୋମଳ, କମଳ ଦଳ ସଦୃଶ ନୟନ, ଓ ଉପର ପୋଶାକ ଉଚ୍ଚ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂକ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ । ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା, ବିଶେଷ ବ୍ରତ ଓ ବଳିଦାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଗ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସୁକୁମାରୀ କେବେ ଥକିଲେ ନାହିଁ । ଏହି ସମୟରେ ଗୌରୀ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶରଣ ନେଲେ । ସେମାନେ ଭୟରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ଆମକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ!" ପରେ ସେମାନେ ଜଣାଇଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ଏହି ଭୟ ଦାନବର ମହାପତି ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି । ସେ ଦାନବ, ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କୁ, ଏୟାରାବତ ଆଦି ସହିତ, ନିଜ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଆଣିଥିଲେ । ନାରୀମାନେ ସହିତ ରମଣ କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ରଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅଶ୍ୱଶାଳାରେ ଶତାଧିକ ଘୋଡ଼ା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଯମଙ୍କ ମହିଷକୁ ଗାଡ଼ି ଟାଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କର ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇନଥିଲା, ତାହା ନେଇ ନଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଶ୍ରାମ କରୁନଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାର୍ଗ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ । ଏହି ଦାନବ ଦୂର୍ଜୟ ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ । କୁହାଯାଏ ତାଙ୍କର ଶୂଙ୍ଗ ଆଘାତରେ ସାଗର ମଧ୍ୟ ବିଭାଜିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଅହଂକାରରେ, ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଶୂଙ୍ଗର ଟିପ୍ରେ ଉଠାଇଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିକୁ କେହି ସହିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏବେ, ଶିବଙ୍କର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ଏଠି ଏକ ନାରୀ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି । "ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଶିବଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିନାହିଁ," ଦେବତାମାନେ କହିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଭୟମିଶ୍ରିତ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି, ଗୌରୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଅବିଚଳିତ, ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ । ଏକ କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମହାସୁରକୁ ଆକର୍ଷିତ କରି, ସେକୁ ନିହତ କରିବି । ଧର୍ମର ରାଜ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଧର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପତଙ୍ଗ ଭଳି ନଶ୍ୱର ।" ଏହିପରି ଆଶ୍ୱାସନ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଭୟହୀନ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ । ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, କମଳନୟନୀ ଗୌରୀ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଏବଂ ଲାଲ ପାହାଡ଼ର ଚାରିଟି ଶିଖରରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ । କେତେବେଳେ ହିମାଲୟ ଶିଖର କୈଳାସରୁ ସେ ଅବତରିଲେ, ସେଠାରେ ଡୁଣ୍ଡୁଭି ନାମକ ସତ୍ୟବତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅନବାମୀ ନାମକ ଥିଲେ ।