ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବତାଙ୍କର ବିବର୍ଣ୍ଣନା ଦିଆଯାଇଛି—ସେ ଜ୍ଞାନର ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ପ୍ରଭୁ, ହଳାହଳ ବିଷ ଧାରଣ କରିଥିବା ସୁନ୍ଦର ରୂପୀ। ତାଙ୍କର ଉପରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଉଠାଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଭା ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ନଟେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ନୃତ୍ୟ କୁସୁମର ପ୍ରଭୁ। ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ମହାଦେବ, ତ୍ରିନୟନୀ, ଏବଂ ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କ ନାଶକ। ସେ ଯୁବ ରୂପରେ, କ୍ଷମାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ବୃଷଭ ଝଣ୍ଡାଧାରୀ। ସେ କାମଦେବଙ୍କ ନାଶକ, ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳର ରାଜା, ଦିଗମ୍ବର ଭାବରେ ବିଶ୍ୱରେ ବିରାଜମାନ। ଶ୍ରୀଙ୍କର ସାଙ୍ଗୀ, ଶଙ୍କର, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିପତି, ନିଷ୍ପାପ ଏହି ମହାପ୍ରଭୁ। ସେ ଅରୁଣ, ଅନେକ ରୂପରେ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ଅକ୍ଷୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା। ସେ ସତ୍ୟ, ଚିତ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ପ୍ରାଣର ଧାରକ। ସେ ଜ୍ଞାନ ଦାତା, ମୋକ୍ଷ ଦାତା, ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିବା। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ପଶୁପତି, ଶମ୍ଭୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ପାହାଡ଼ର ପ୍ରଭୁ, ଦୟାମୟ। ପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଏହି ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାକୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ କରେ, ଏବଂ ଶୋଣ ପାହାଡ଼ ରୂପରେ ଏଠାରେ ବିରାଜିଛି, ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ଏଠାରୁ କେବେ ବି ଯାଉନାହିଁ।” ଏହି ଶୋଣ ପାହାଡ଼ର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଲା, “ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ମହତ୍ତ୍ୱ କ’ଣ? କେଉଁ ସମୟରେ, କିପରି ଏବଂ କିଏ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ? ପୂର୍ବରୁ କିପରି କରାଯାଇଥିଲା?” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଠାରୁ ଶିଖିଥିବା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମନ୍ଦଳ ଏଠାରେ ମୋ ଚାରିପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ। ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି, ପ୍ରାକ୍ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ହେଉ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କ୍ଷମା କରାଯାଏ। ହଜାର ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଦଶହଜାର ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ୍ୟର ଫଳ, ଯେଉଁଠି ଚିହ୍ନ ବିହୀନ, କ୍ରିୟାହୀନ, ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଦର୍ଶନ, ଯଜ୍ଞ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଏଠି ମିଳେ। ଏଠି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ପ୍ରଥମ ପଦେ ପୃଥିବୀ ଲୋକ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦେ ମଧ୍ୟଲୋକ ପାର୍ ହୋଇଯାଏ। ପ୍ରଥମ ପଦେ ମନସିକ ପାପ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦେ ବାଚିକ ପାପ ଦୂରିତ୍ୱ ହୁଏ। ଏକ ପଦେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏଠି ହଜାର ହଜାର ମହାଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳର ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ଏଠି ମୁଁ ଚିରକାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବମନ୍ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଏଠିର ରୂପ ଏକ ଅଗ୍ନିସ୍ତମ୍ଭ ରୂପରେ, ଲାଲ ରଙ୍ଗରୁ ଆରମ୍ଭ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଷ୍ଟ ରୂପରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆଲୋକରେ ନିର୍ମିତ। ଏହାର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ପଦଧୂଳି ସ୍ପର୍ଶରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଧ୍ୟାନ କରେ, ହସ୍ତଯୁଗ୍ମ ମିଶାଇ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଯେପରି ଗର୍ଭବତୀ ନାରୀ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଚାଲିପାରେ, ଏହିପରି ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଚିବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରି, ମନୁମଣ୍ଡଳ ଓ ହଜାର ଦେବତା ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଥିବା ଦେଖି, ସେ ଭିଡ଼, ଜନସମୂହ ଓ ପଥ ବାଧା ଚିନ୍ତା କରେ। କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କ ନାମ ଗାନ କରି, କିମ୍ବା ମୋ ମହିମାକୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଶୁଣି, କିମ୍ବା ନିର୍ଗତିକ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ ଦାନ ବା ଉପକାର କରି। କୃତ ଯୁଗରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିର, ତ୍ରେତାରେ ମଣିପର୍ବତର; କିମ୍ବା ଏହା କ୍ରିଷ୍ଟଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ସ୍ୱୟଂଦୀପ୍ତ। କାରଣ ଏହା ଭାଷା ଓ ମନସ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଏବଂ ଅପରିମେୟ ସ୍ୱଭାବର। ଏଭଳି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଏହି ତୀର୍ଥର ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ଉପଖ୍ୟାନରେ ଅନୁପମ ଭାବେ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।