ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ତାଙ୍କର ଉପାସନା ପ୍ରକାରକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଆଯାଉଛି । ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଶୋଣାଦ୍ରି ପର୍ବତ ଉପରେ ଉପାସନା କରିବାକୁ କୁହାଯାଉଛି, ଏହା ପୃଥିବୀର ଏକ ଅଂଶ । ଏହିପରି ନିରନ୍ତର ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି । ଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତ ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୂମିରେ ମୋର ଉପାସନା କର, ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ମିଳିଲା । ତୁମେ ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠରେ ଭୂଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭାସିତ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଲା । ଏହି ଭୂମିର ଏକ ଅଂଶରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରତି ମୁଁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ । ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ଏହିଠାରେ ଶିବ ଉପାସନାକୁ ପ୍ରକାଶିତ କର । ତାପରେ, ମୁଁ ଅତି ଦୟାମୟ ଅରୁଣାଦ୍ରିଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମ୍ରଚିତ୍ତରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲିଁ: “ଏହି ଦିନେ ମୁଁ କିପରି ମାନବ ଯୋଗ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଉପାସନା କରିପାରିବି?” ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କଲିଁ, “ଏ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯିବ, ସେ ଉପାୟ ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ ।” ମୁଁ ତାଙ୍କ ଚରଣରେ ନମସ୍କାର କଲି, ତେଣୁ ସବୁଠି ବ୍ୟାପ୍ତ ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ମୋତେ କୃପା କଲେ । ମୁଁ ପୁଣି ଅନୁରୋଧ କଲିଁ: “ଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଉପାସନା ପ୍ରକାର ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ ।” ତାପରେ ମୁଁ ଶୁଣିଲିଁ: “ତୁମର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅରୁଣାଦ୍ରିଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କର ।” ତାପରେ ଶିବ ତାଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ ମୋ ପାଖରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ । ସମସ୍ତ ଆବରଣରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୋର ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା । ଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତ ରୂପଗୁଡ଼ିକ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା । ମୁଁ ଆବେଗରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲିଁ: “ହେ ଦୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ସ୍ୱାମୀ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଜାଣିପାରିବି କି?” ମୁଁ ପଚାରିଲିଁ: “ଏଠାରେ କ'ଣ ସ୍ତୁତି, କ'ଣ ଉପାସନା, ଏବଂ କେଉଁମାନେ ସେବକ? ମାନବମାନେ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ଉପାସନା ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି? ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟାକରି ସମସ୍ତ କଥା ନିଜେ ଆଜ୍ଞା କରନ୍ତୁ ।” ତାପରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଆସିଥିବା ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଆଦେଶ କଲେ: “ମୋ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କର, ଯାହା ବଡ଼ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଚମକୁଛି ।” ତାପରେ ଶିବ ଉପାସନାର ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଓ କ୍ରମ ବିଷୟରେ କହିଲେ । ଏହିଠାରେ ଉପାସନା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସେବକମାନେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା । ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଅରୁଣାଦ୍ରିଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସଦା ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠାରେ ଅପୀତକୁଚା ନାମକା ଦେବୀ ସ୍ଥାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରନ୍ତି । ପର୍ବପର୍ବଣୀ ଅବସରରେ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦପୁତ୍ରମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶିବ, ଯିଏ ସଦା ମୃଗ ଓ କୁଟାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ମୁଖମୁଦ୍ରାରେ ଥାନ୍ତି । ସେ ଜଗତକୁ ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଅବିରୋଧ ତେଜରେ ଅଳଙ୍କୃତ । ଅପୀତକୁଚା ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ପ୍ରେମ ଭାବକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି । ଅଧିକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ମଧୁର ମିଥାଇ ଦ୍ୱାରା ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରାଯାଏ । ପର୍ବପର୍ବଣୀ ପାଇଁ, ସମୀପସ୍ଥିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ପର୍ବପର୍ବଣୀରେ ଅମୃତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ରଖି ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରରେ ନନ୍ଦୀ ଓ ମହାକାଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମାତୃମଣ୍ଡଳ ଓ ବିଘ୍ନହରତାମାନେ ଉପାସ୍ୟ । ନୂତନ୍ୟା, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କୋଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶ୍କନ୍ଦ କୁ ଉପାସନା କରାଯାଏ । ମନ୍ଦିରରେ ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା ପରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ । ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରୂପ ଓ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୃଗ ସହିତ ଅପୀତକୁଚାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉପାସନା ହୁଏ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଶିବ ଉପାସନା ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିବାର ଓ ସେବକମାନେ ସହିତ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ।