ଶିବଙ୍କ ମହାଭକ୍ତମାନେ ବିସ୍ମୟରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଡେଉଁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀର ବାଲୀ, ପୂର୍ବଦିଗର ଉଦୟାଚଳର ଶିଖରରୁ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ କଲେ। ସେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ ଅରୁଣ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ବାଲୀ ଶୋଣ ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏଠି, ନଳ ନାମକ ଏକ ପୁରୁଷ, ପ୍ରଥମେ ପୂଜା କରି, ସେ ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିବା ଏବଂ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଥିବା ମହିଳାମାନେକୁ ଆଦର ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇଲା ଅଚାନକ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଗୌରୀ ଅରଣ୍ୟ ପରି ଅଖଣ୍ଡ ରହିଲେ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦେଖାଏଇବା ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ଶୋଣ ପର୍ବତର ପୂଜା କଲେ। ପରେ, ସୋମଙ୍କ ଉପଦେଶ ଓ ଭକ୍ତିସହିତ, ସେ ଅରୁଣ ପର୍ବତକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏହିପରି, ସେ ସେଉଁଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତଥାପି, ହରିଣମାନ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାରୁ, ସେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପୁନି, ଭୃଗୁଙ୍କ ଶିଖ୍ୟାରେ, ସେ ଶୋଣ ପର୍ବତର ପୂଜା କଲେ। ଏଠି, ସରସ୍ୱତୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ଶ୍ରୀ, ଭୂମି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ନଦୀମାନେ ବିଦ୍ୟମାନ। ପୂର୍ବଦିଗରେ ଭାସ୍କର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ପର୍ବତରେ ଦୁଇ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ସୀମାର ସମାପ୍ତିରେ, ଶୋଣ ପର୍ବତର ନାଥ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହି ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ଏକ ବିଶାଳ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାର ଛାୟା ସଦା ବୃତ୍ତାକାର ଏବଂ ଆସପାସରେ ଅଷ୍ଟ ଦିଗପାଳମାନେ ପୂଜିତ ଅଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟମାନ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ମହା ବକୁଳ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ସଦା ମନୋରଥ ପୂରଣ କରେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ବଶିଷ୍ଠ, ପୂଜା କରି, ଅରୁଣ ପର୍ବତକୁ ଆସିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଶୋଣ ନଦୀ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏଠି, ପବିତ୍ର ଜଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୋଣ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ। ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବାୟୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଉଜ୍ୱଳ। ଏହି ପର୍ବତର ଉତ୍ତରରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଖିଳିଥାଏ। ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ କୁବେର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ କମଳନୟନ ବିଷ୍ଣୁ ବିଦ୍ୟମାନ। ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ, ନବଗ୍ରହମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ ଗ୍ରହ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ। ଏଠି ଦୁର୍ଗା, ବିନାୟକ, ସ୍କନ୍ଦ, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ଗୋଦାବରୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବୀମାନେ ଆପଣାପଣି ଲୁଚି ରହନ୍ତି, ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ବିରାଜିତ। ଅନ୍ୟ ଦେବନଦୀମାନେ ଓ ଭୂମିର ଶୁଭ ଜଳସ୍ରୋତ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ମହାତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ଅନେକ ଋଷିମାନେ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ବଶିଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏଠି, ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ବଶିଷ୍ଠ ମୁନି ସମୂହ ଆସିଥିଲେ। ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଙ୍ଗା ତୀର୍ଥ ବିଦ୍ୟମାନ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଗଙ୍ଗା ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ ଏଠି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅରୁଣ ପର୍ବତନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ବ୍ରାହ୍ମ୍ୟ ନାମକ ମହାତୀର୍ଥ ଅଛି। ମାର୍ଗଶିର୍ଷ ମାସରେ, ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରୁ ଏଠି ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।