ଏକ ସମୟର କଥା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ଶତ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କଲେ—ଏହିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଅପ୍ସରାମାନେ, ତାଙ୍କର ବଂଶ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, କମଳନୟନ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ପବିତ୍ର ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତି ହେବାର ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏପରି, ଭାସ୍କର, ଅର୍ଥାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିତ ପବିତ୍ର ତୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଅଜୟ କରି, ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ଏହିପରି, ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପର ଅଗ୍ନିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃ ସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ। ଅଗ୍ନି, ଏକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଶାପରେ କ୍ଷୟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଭୀଷଣ ଦାନବ, ଭୃତ୍ର, ବଳ, ପାକ, ନାମୁଚି ଓ ଜ୍ରିମ୍ଭାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପାପରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଇ ସେ ପୃଥିବୀର ସୀମାନ୍ତକୁ ଶରଣ ନେଲେ। ପରେ, ଅରୁଣ ପର୍ବତର ପୂଜା କରି, ସେ ପୁନଃ ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଫେରେ ପାଇଲେ। ଏଥିପରେ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ଅପ୍ସରା ଘେରି ରହିଲେ। ସେ ଦେବମୟ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ମେଘମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଶେଷ ମଧ୍ୟ, ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶୋଣ ପର୍ବତର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଅନ୍ୟ ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୈତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଅଧୀନ କରିବାକୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍! ତୁମେ ଟ୍ୱଷ୍ଟାର୍ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ ଅବତାର ହେଲ। କିନ୍ତୁ ରଥର ଘୋଡ଼ାମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରଶ୍ମିଧାରୀ, ଆଲୋକମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି ଧାରକମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆକାଶରେ ଏକ ମାର୍ଗ ଓ ଶୁଭ ଘୋଡ଼ା ଦାନ କଲେ। ଦକ୍ଷିଣାବୃତ୍ତି ପରିକ୍ରମାରେ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ଅଛି କି? ଅରୁଣ ପର୍ବତର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନୂତନ ଅଙ୍ଗ ପାଇଲେ। ଏହିପରି, ଜଣେ ନାରୀ ଶୋଣ ପର୍ବତର ସେବା କରି ନାକ ଓ ଭାଷା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ବଲିଙ୍କ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ଧାରା ବାଧିତ ହେଲା, ଏହିପରି ଏକ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପ୍ରଭୁ ଭାସ୍କର ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଏକ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରତର୍ଦନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଏକ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାକୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରେରିତ କରି, ସେ ଏକ ମୂର୍ଖ ମାନବ ମୁହଁ ନେଲେ। ତାପରେ, ଅରୁଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ପାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଅରୁଣାଚଳ ପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ। ଏହିବେଳେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଉପାସ୍ଥିତ ବ୍ୟାଘ୍ରମୁଖ ଦେଖିଲେ। ଏହା ପରେ, ନାରଦ, ତାଙ୍କ ଅସମ୍ମାନର ଫଳ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ଶିବଭୂମି ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏହା ଦୁଇ ଯୋଜନା ପରିମାଣରେ ବିସ୍ତୃତ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ସପ୍ତ ଋଷି ଏଠାରେ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ। ମହାପୁଣ୍ୟବାନ୍ ସେମାନେ ଅବଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ଶୋଣାଚଳ ନିକଟରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ଅଛି। କେହି ଏକ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ କାଠର ପାତ୍ରରେ ଲୁଚାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ। ପିପାସିତ ହେଲାପରେ, ସେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀରରେ ଥିବା କାଠର ପାତ୍ରରେ ରଖିଲେ। ପରେ, ଶୋଣାଚଳକୁ ପହଁଚି, ସେ କିପରି କାଠର ପାତ୍ର ସହିତ ଏଠି ଆସିଲେ, ହଠାତ୍ ଭାବେ ନିଜ ଦିଗ ପାଇଲେ ଏବଂ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ନିଜେ ଏହି ବସ୍ତୁ ନେଇ, ଦେଖି, ଅରୁଣ ପର୍ବତକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହିପରି ଶୋଣାଚଳ ଓ ଅରୁଣାଚଳର ମହିମା, ଦେବତା, ଋଷି, ରାଜା, ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କର କୃପା ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।