ପ୍ରଭୁ ମୋତେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ମୋତେ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦେଇଥିଲେ । ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିଲି—ଏହି ସମସ୍ତ ଭାର ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ନେଇଛ, ମୋର କଣ କରିବା ଉଚିତ? ହେ ହର, ହେ ଶମ୍ଭୁ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଯେ, ହରିଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ଅନୁତାପ ଦେଖି, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଅରୁଣାଚଳ ରୂପେ ବସିଥିଲି । ଏହି ଅରୁଣାଚଳ ଆକୃତି ମୁଁ ପୂର୍ବ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି—ଏହା ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସନ୍ତ ରୂପ । ଏଠାରେ ନଦୀ, ଝରଣା, ଏବଂ ମেঘ ରୁ ଝରିଥିବା ଜଳ, ଅନ୍ଧମାନେ ଦୃଷ୍ଟି, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ କରା ଲୋକମାନେ ପାଦ ଚଳାଇବା ସମର୍ଥ୍ୟ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଏବଂ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥିଲା । ଏମିତି କହି ଶମ୍ଭୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ, ଏବଂ ହରି ମଧ୍ୟ ଅରୁଣାଚଳ ଭିତରେ ଲୟ ହୋଇଗଲେ । ଏହି ପର୍ବତକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ବେଦ, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପନିଷଦ୍ ଦେହୀ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ତାପରେ, ସେଠି ଏକ ଶତ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି—ଏକ ଅପ୍ସରା ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥିଲା । ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ର ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଅଧିପତ୍ୟ ଲାଗିଥିଲେ । ଭାସ୍କର, ଦୀପ୍ତିର ମାଳିକ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହେଉଥିଲେ । ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତିର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ମେରୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ । ସୋମ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପର ଅଗ୍ନିରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପୁନଃ ସ୍ଥିର ହେଲେ । ଅଗ୍ନି, ଏକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଶାପରୁ କ୍ଷୟରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ର, ବଳ, ପାକ, ନାମୁଚି ଓ ଜ୍ରିମ୍ଭାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାପରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୀମାନ୍ତକୁ ଶରଣ ନେଲେ । ଅରୁଣାଚଳ ପର୍ବତକୁ ପୂଜା କରି, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୁନଃ ଇନ୍ଦ୍ରର ପଦ ଲାଗି, ଶତ ଅପ୍ସରା ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ । ସେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମେଘମାନେ ଉପରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ଶେଷ ମଧ୍ୟ, ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶୋଣ ପର୍ବତର ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ଅନ୍ୟ ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୂଜାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୈତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ତ୍ୱଷ୍ଟାର ତୁମକୁ ସୂର୍ୟ ଦୀପ୍ତିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ରଥର ଘୋଡ଼ାମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଆଗକୁ ଚାଲିପାରିଲେ ନାହିଁ । ତାଙ୍କର କିରଣ ଧାରିଣୀମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଠିପାରିଲେ ନାହିଁ । ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆକାଶ ମାର୍ଗ ଓ ଶୁଭ ଘୋଡ଼ା ଦେଇଥିଲେ । ଡାହାଣ ପରିକ୍ରମା କରି ଏହି ପର୍ବତକୁ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି କଣ ଅସମ୍ଭବ? ଅରୁଣାଚଳ ପୂଜା କରି ନୂତନ ଅଙ୍ଗ ମିଳିଥିଲା । ଶୋଣ ପର୍ବତର ସେବା କରି ନାକ ଓ ବାଣୀ ମିଳିଥିଲା । ବଳିଙ୍କ ଦାନର ଧାରା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ଏକ ସୁଧାତ୍ମା ଭାସ୍କର ପର୍ବତରେ ବସି ଚକ୍ଷୁ ପାଇଥିଲେ । ପ୍ରତର୍ଦନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ମୁହଁ ମକଡ଼ିର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ । କିନ୍ତୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ପାଇଲେ । ଅରୁଣାଚଳ ନାଥଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ଜ୍ଞାନରେ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦୂତମାନେ ବ୍ୟାଘ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ...