ଏକ ଦିନ, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ସୂଚିତ କରିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ମାତା ଗୌରୀ ଗମନ କରିଲେ। ପ୍ରଭାତରେ, ପବିତ୍ର କାଠ, ଦୁବା ଓ ଫଳ ସଂଗ୍ରହ କରି, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଗୌରୀ ଜଙ୍ଗଲର ଗଭୀର ଅଂଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିଏ ଆଗ୍ରହ କଲେ—“ଋଷି କେଉଁଠି ଗଲେ?”—ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଆଯିବା—“ସେ ଏକ୍ଷଣ ଫେରିବେ।” ଉଠି, ଅସନ ପ୍ରଦାନ, ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ମୃଦୁ ବାକ୍ୟ ଦେଇ, ମାତା ଗୌରୀ କହିଲେ—“ପୁତ୍ର, କିଛି ଦିଖ ଧର।” ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଅନେକ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ହସ୍ତିନିମ୍ନ ପ୍ରାସାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା। ଦୂରରୁ ଏକ ଋଷି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖିଲେ—ସେ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ରେ ଚମକୁଥିଲା। ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସେ ଗୌରୀଙ୍କର ସମ୍ମିଳନ ଦେଖିଲେ। ଶିଘ୍ରଗତି ଶିଷ୍ୟମାନେ ଯାହା ଘଟିଛି, ସେ ସବୁ ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏପରେ, ମହାଋଷି କୌତୁହଳରେ, ନିଜ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତି ଜଗତର ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ହାରାଇଥିବା କିଛିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ। ଋଷି ଦେଖିଲେ—ଗୌତମ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହ ଆସୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଜଟା ଗଭୀର ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନରେ ଶୁଧ୍ଧ; ଚୌଡ଼ା ଫୋରହେଡ୍ ତିନି ଧାରା ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଲାଲ ବାର୍କ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ତପସ୍ୟାରେ ଶରୀର ଶୀର୍ଣ୍ଣ; ଉତ୍ତମ ଗମ୍ଭୀର ବାକ୍ୟରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି ମହାତ୍ମା, ବୟସ୍କ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଦେଖି ଋଷି ଯୋଡି ହାତରେ ମାତା ଗୌରୀଙ୍କୁ ପରିଚୟ କଲେ—ସମସ୍ତ ଜଗତର ମା। ଋଷି କହିଲେ—“ସ୍ୱାଗତ, ଓ ଗୌରୀ, ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଓ କୃପାର ସାଗର, ଜଗତର ମା। ଆହଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ଆମେ ସଦା ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କରିଛୁ। ଦେବୀ, ତୁମର କିଛି ନଥିଲେ, ତେବେ ତୁମର ମାୟା ଲୀଳା ଅଛି। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମାୟା ଲୀଳା ବାକି ରହ, ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି। ଶୁଧ୍ଧ ଦେବୀ, ଶୁଧ୍ଧ ଦୁବାର ଅସନ ଉପରେ ବସ।" ଶିଷ୍ୟମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦର୍ଭା ଅସନ ଆଣିଲେ; ଋଷି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସମସ୍ତ ପୂଜା କରିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଧୋଇଥିବା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ସେ କହିଲେ—“ଆହଁ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଅପାର ମହିମା! ଆଉ କଣ ଅପ୍ରାପ୍ତ ଅଛି, କିମ୍ବା ତୁମେ ଆଉ କିଛି ଚାହୁଛ? କୈଲାସ ପାହାଡ଼ର ବର୍ଣ୍ଣନ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ କାମ୍ପା ତୀରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲା। ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତୁମେ ନିଜେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଛ।" ମହାଋଷିଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ, ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ବେଦ ଜାଣିଥିଲେ, ଶୁଣି ଗୌରୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ବିଶାଳ ମହିମା ତୁମର; ଶିବ ନିଜେ; ତୁମେ ଶିବଙ୍କ ଆଗମ ଓ ବେଦ ଉପଦେଶ ଶିଖିଛ; ଶିବ କହିଛନ୍ତି—‘ମୁଁ ଏଠା ଅରୁଣାଚଳ ନାମରେ ବସିଛି।’ ମୁଁ ଅରୁଣାଚଳ ସମ୍ମୁଖରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଛି। ଶିବ ଭକ୍ତଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ଓ ଶିବ ନାମ ଶ୍ରବଣ—ଏହି ମହିମା ମୁଁ ତୁମର ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁ।" ମାତା ଗୌରୀଙ୍କର ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ତପସ୍ୟାର ଧାମ ଗୌତମ କହିଲେ—“ଯାହା ଅଜ୍ଞାତ, ତୁମେ ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କର।