ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା, ଘରମ ଝରୁଥିଲା, ଲଜ୍ଜା, ସ୍ନେହ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ାମୟ ଆନ୍ତରିକତାରେ ତିନି ମଗ୍ନ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦେହଧାରଣ କରିଥିବା ସ୍ୱର ତାଙ୍କୁ କହିଲା— “ତୁମେ ଯେଉଁ ମଣ୍ଡା ଲିଙ୍ଗକୁ ଉପାସନା କରୁଛ, ସେହି ଲିଙ୍ଗ ଅମର ଯଶ ପାଇଛି। ତୁମର ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଦେଖି, ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଦୁଷ୍କର କୁସଂଚୟ କୁ ଅଟକାଇ ଦେଉଛି। ଋଷି, ସିଦ୍ଧ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଯୋଗୀମାନେ, ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ଦୁଇ ବଂଶରୁ ମଦର ତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମା ହଂସ ରୂପ ନେଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏହିପରେ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେଠାରେ ଅଭିଷ୍ଟ ଵର ଦେଲି। ପୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ମୋତେ 'ଅରୁଣାଚଳ' ନାମରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତୁମେ ଯାଅ, ମୋ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଓ ମହାନ ଋଷି ଗୌତମଙ୍କୁ ପଚାର। ସେଠି ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ଦୀପ୍ତିମୟ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଦେବି।” ଶିବଙ୍କ—ଯିଏ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଅଂଶରହିତ—ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସେଠି ଆସି, ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦେବତା ଓ ଧୃଢ଼ ଋଷିମାନେ ସେଠି ରହିଲେ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଓ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉନ୍ନତି ହୁଏ। ମୁଁ ଏଠି ଦିନ ଓ ରାତ୍ରି ଅଖଣ୍ଡ ରୂପେ ବସିଛି। ମୋର ଉପାସନା, ମୋର ପଦଚିହ୍ନ, ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଆଭିଲାଷା ପୂରଣ ହୁଏ, ସେଠି ସେ କାମାକ୍ଷୀ ନାମରେ ପରିଚିତ। ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଅବିଘ୍ନ ସନ୍ତାନ। ସେଠି ଯାଇ, ତିନି ତପସ୍ୟା କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଏପରେ, ତାଙ୍କ ପାଦସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତମାନେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବିଦାୟ ହେଲେ। ସେ ସଦା ତାଙ୍କର ସଂଗିନୀମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଅନୁରକ୍ତ ଥିଲେ। ତିନି ଅନ୍ତରେ ଅରୁଣ ପାର୍ଵତ୍ୟର ଦୀପ୍ତିମୟ, ଶାନ୍ତ ନାଥଙ୍କୁ ଦର୍ଶିଲେ। ଉତ୍ସୁକତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତିନି ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏଠି, ଅତ୍ରି, ଭୃଗୁ, ଭରଦ୍ୱାଜ, କଶ୍ୟପ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ୍ ନିରନ୍ତର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ନିଜ ଅଭିଷ୍ଟ ଵର ପାଇଁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ, ଅରୁଣାଦ୍ରି ନାମରେ ପରିଚିତ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମନ୍ୟ। ପୁଣି, ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଅତିଥିସ୍ୱୀକୃତି ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ, ଭକ୍ତ ଋଷିମାନେ ଦେଖାଇଥିଲେ, ସେଠାକୁ ତିନି ପହଞ୍ଚିଲେ। ପ୍ରଭାତେ, ପବିତ୍ର କାଷ୍ଠ, କୁଶ ଓ ଫଳ ସଂଗ୍ରହ କରି, ତିନି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଶିଷ୍ୟମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, ସେ ଧର୍ମଶୀଳା ଅରଣ୍ୟ ଗଭୀରକୁ ଗଲେ। ଯେତେବେଳେ ପଚାରାଗଲା—“ଋଷି କେଉଁଠି ଗଲେ?” ଉତ୍ତର ମିଳିଲା—“ସେ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଫେରିବେ।” ଉଠି, ଆସନ, ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ମୃଦୁ କଥା ଦେଇ, “ଥୋଡ଼ା ବିରାମ ନିଅ, ପୁତ୍ର,” ବୋଲି ସେ କହିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସେଠିକୁ ଗଲେ। ଏଠି ସ୍ଥାନ ଅନେକ ରତ୍ନ ଶୋଭିତ ଭବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଦୂରରୁ, ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଶତଶଃ ଦିବ୍ୟ ମହଲରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖିଲେ। ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ଗୌରୀଙ୍କ ସମ୍ମିଳନ ସମସ୍ତ ଦେଖିଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ଶୀଘ୍ରଗତି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଶୁଣିଲେ।