ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ଆବାଜ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା—“ଉଠ, ହେ ଦେବୀ! ଏକ ବିପୁଳ ବନ୍ୟା ଆସୁଛି।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ଦେବୀ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ଉପାସନାରେ ବାଧା ଆସିବାର ଭାବନାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ସଂସାରରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଶୁଭ ଫଳ ପାଆନ୍ତି—ଏହି ଭାବନା ଦେବୀଙ୍କ ମନରେ ଆସିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ବନ୍ୟା ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ବଢ଼ିଯିବାରେ, ବାଳୁରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଗଳିଯିବ। ଏହି ବନ୍ୟା ନିଜେ ଶିବଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହା ଦେଖି, ଦେବୀ ଦୁଇଟି ହାତରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୃଢ଼ଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଯାହାଫଳରେ ଏହା ଅସ୍ଥିର ହେବ ନାହିଁ। ଏପରି ଉପଦେଶ ମିଳିବା ପରେ, ଅମ୍ବିକା ଦୃଢ଼ଭାବରେ ବାଳୁର ଲିଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହି ଆଲିଙ୍ଗନରେ ତାଙ୍କର ଉରସ୍ଥଳର ଅଙ୍ଗୁଳିର ଚିହ୍ନ ଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଦେବୀ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଉଁଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର ଶରୀର କମ୍ପନ, ଘମ, ଲଜ୍ଜା, ସ୍ନେହ ଓ ଲୀଳା ମଧୁରତାରେ ତିନିଏ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦେହଧାରୀ ଧ୍ୱନି ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କଲା— “ଏହି ବାଳୁ ଲିଙ୍ଗ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୂଜିଲ, ଅମର ଯଶ ପାଇଛି। ତୁମ ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଦେଖି, ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଦୁଷ୍କର୍ମ ସଂଚୟକୁ ବାଧା ଦେଉଛି। ଋଷି, ସିଦ୍ଧ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ମହାତ୍ମା ଯୋଗୀମାନେ ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି। ପୂର୍ବେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ଦୁହିଁ ଲୀନରୁ ମଦ ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମା ହଂସ ରୂପ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏବେ, ସେଠାରେ ତିନିଏ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ବର ଦେଇଥିଲେ। ପୁନି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ‘ଅରୁଣାଚଳ’ ନାମରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତୁମେ ଯାଉ ଏବଂ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କୁ ପଚାର। ସେଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ ଦେଖେଇବି। ଏହିପରି ନିର୍ବିକାର ଶିବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ବଢ଼ାଏ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଦିନ ଓ ରାତି ନିର୍ବିକାର ରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି। ମୋର ପୂଜା, ମୋର ପଦଚିହ୍ନ ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ହୁଏ, ଏହିଠାରେ ଦେବୀ କାମାକ୍ଷୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ମୁଁ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ସନ୍ତାନ। ସେଠାରେ ଯାଇ ତପସ୍ୟା କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ପାଦସେବାରେ ଲାଗିଥିବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବିଦାୟ କରିଦେଲେ। ଦେବୀ ସଦା ତାଙ୍କ ସହଚରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଉଥିଲେ। ଅନ୍ତରେ, ଦେବୀ ଅରୁଣ ପାହାଡ଼ର ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶାନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଉତ୍ସୁକତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେଠାରେ ଅତ୍ରି, ଭୃଗୁ, ଭରଦ୍ୱାଜ, କଶ୍ୟପ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ନିଜ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ପାଇଁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ‘ଅରୁଣାଦ୍ରି’ ନାମରେ ପୂଜ୍ୟ ମନ୍ୟ ହୁଏ। ପୁନି, ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।