ମୁଁ ଶିବଙ୍କର ଯୋଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲି। ତୁମେ ଅନେକ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଅନୁଭବ କରିଥିଲ। ତୁମ ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ। ଆମେ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା, ସାଥିରେ ରହିବା, କ୍ରୀଡା ଓ ମିଶିବା ହେଉଥିଲା। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଶୈବ ପ୍ରକଟି ଆଗରୁ ଘଟିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏବେ ଶୁଣ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରାୟଣ—ଆମେ ଦୁଇଜଣ—ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଥିଲୁ। ଆମ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଆମେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ, ପରସ୍ପରେ ବିବାଦ କରିଥିଲୁ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆକାଂକ୍ଷା ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଯୁଦ୍ଧ କାହିଁକି ହେଉଛି, ଯାହା ଜଗତକୁ ନାଶ କରିପାରେ? ସେଇ ସମୟରେ, ଦୁହେଁ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ବେଦରେ ମୋର ମହିମା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଶୁଣାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ ନିଜକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ମନେ କରେ। ଯଦି ମୁଁ ସଂସାରରେ କେଉଁଠି ମୋ ପରିମାଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବି—ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସ୍ୱୟଂ ସଦାଶିବ ନିଜ ମନରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଚାରିପଟେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୌଦ୍ଦୁର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନ ଥିବା ସେ, ଦୁଇ ଇର୍ଷ୍ୟାପୀଡିତ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଦେହବିହୀନ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—"ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ମାତ୍ର ଶିବ ଜାଣିପାରିବେ। ଯଦି ଦୁହେଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, କିଏ ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ତେବେ ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖ।" ମୁଁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲୁ। ଆମେ ଦୁହେଁ ଏହି ଆଲୋକ ର ଶୀର୍ଷ ଓ ମୂଳ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲୁ। ଏହି ମହା ଆଲୋକ ସ୍ତମ୍ଭର ମାପ ନେବାକୁ ଆମେ ଦୁହେଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲୁ। ବିଷ୍ଣୁ ତାହାର ମୂଳ ଖୋଜିବାକୁ ପୃଥିବୀର ଗର୍ଭକୁ ଭେଦିଲେ। ମୁଁ ତାହାର ଶୀର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଆକାଶକୁ ଉଠିଲି। ତଳେ ଅଗ୍ନି ଏହି ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏହାକୁ ଆଦି ଓ ଅବିନାଶୀ ଭାବରେ ଦେଖି, ଅସ୍ମଞ୍ଜସ ଓ ବିମୂଢ଼ ହେଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ବିଷ୍ଣୁ, କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଆଗକୁ ଯିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ବିଶ୍ରାମ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଶକ୍ତିହୀନ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲି; ଏହି ମୋ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଅହଂକାର ଜନିତ ବଡ଼ ମୂଢ଼ତା ଉପରେ ଲଜ୍ଜା ଲାଗିଲା। କାରଣ, ସେଇ ଶିବ ସମସ୍ତ ବେଦ, ଦେବତା ଓ ଲୋକଙ୍କର ଶରଣ। ଯେଉଁ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି, ସେ ବଘ୍ନ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୋ ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଜାଗୃତ ହେବା ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଏହି ବୁଝିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଛି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱୟଂ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ। ମୁଁ ନିଜକୁ ଶଂକରଙ୍କ ପାଖରେ ଅର୍ପଣ କରି, ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଦୟାରେ, ପୁନିଥରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଉନ୍ନତି ଲାଭ କଲି। ଅଗ୍ନି, ମୁଣ୍ଡ ଘୁରାଉଥିବା, ଚକ୍ଷୁ ଅସ୍ଥିର ଓ ପାଖି ଶିଥିଲ ହୋଇ, କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଅତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ସେ ଏହି ଆଲୋକ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଲିଙ୍ଗ ପରି ବଡ଼, ଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୀମା ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କଲି। ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅହଂକାର ତା’ଠାରୁ ଯାଇନଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଭ୍ରମ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯିବ।