कोऽपुत्रः पुत्रवानस्तु मन्मंत्रबलमाश्रितः
जो कोणी अपत्यहीन होता, तो माझ्या मंत्रशक्तीवर विश्वास ठेवून पुत्रवान झाला —
तस्य वाक्यं समाकर्ण्य कौतूहलसमन्वितः
त्याचं बोलणं ऐकून, तो माणूस कुतूहलाने भरून गेला —
तेषां स नाशयामास व्याधिं दुर्जयमप्यति हेमरत्नांबरधनैर्धान्यग्रामपुरादिभिः
त्यांच्या कठीण आजारावर त्याने सोनं, मौल्यवान दागिने, सुंदर वस्त्रं आणि धान्य, गावे, नगरं यांसारख्या भेटी देऊन उपचार केला.
एवं स न्यवसत्तत्र वर्षाणि च चतुर्द्दश
अशा प्रकारे तो तिथे चौदा वर्षं राहिला.
अहोऽतिदुष्करो राजा अहो लोकपरायणः
अहो, राजासाठी हे किती कठीण काम आहे! अहो, तो लोकांच्या भल्यासाठी किती समर्पित आहे!
एवं स चिंतयंस्तत्र भिक्षु रूपी शिवो गणः
तो तिथे असं विचार करत असताना, शंकर भिक्खूच्या रूपात आणि आपल्या गणांसह तिथे प्रकट झाला.
अत्रांतरे तु नृपतेस्तस्य लोकव्रतस्य तु
दरम्यान, त्या लोकहितकारी राजाबद्दल,
रूपेणाप्रतिमा लोके सा चापुत्रा सुतार्थिनी 5.2.37.
त्या काळात जगात एक अनुपम सौंदर्याची, पण पुत्र नसलेली आणि मुलासाठी इच्छुक स्त्री होती.
सर्वकामप्रदं ज्ञात्वा नाग राणां सकौतुकम्
तो सर्व इच्छा पूर्ण करू शकतो हे समजून, नाग कन्या कुतूहलाने त्याच्याजवळ आल्या.
भिक्षोरायतने गुप्तमंतःपुरमतंद्रिता उवाच चिंतापरमं भिक्षुं भिक्षासमन्वितम्
भिक्खूच्या निवासात, राणी लक्षपूर्वक आणि एकाग्र मनाने, ध्यानात मग्न आणि भिक्षा घेत असलेल्या भिक्खूला म्हणाली.
प्रणम्य प्रांजलिर्भूत्वा कार्यार्थं विगतव्यथा वंध्या पुत्रार्थिनी देवी गुप्तं त्वां द्रष्टुमिच्छति
राणीने हात जोडून, निर्धास्तपणे आणि आपल्या हेतूसाठी, गुप्तपणे तुझी भेट घ्यायची इच्छा व्यक्त केली. ती मुलासाठी आसुसलेली असूनही वंध्याच आहे.
भवान्कृपाकरः प्रायः प्रजानामीहितप्रदः
तुम्ही दयाळू आहात आणि सर्वसामान्यपणे लोकांच्या इच्छा पूर्ण करता.
अविज्ञातो नरपतेर्गृहमेहीति भाषसे
तुम्ही म्हणता की, राजाच्या घरात कुणालाही न कळता जाता.
एवं मत्वा व्रज क्षिप्रं स्वमेवांतःपुरं शुभे
म्हणून, हे लक्षात घेऊन, तू लवकर आपल्या महालात जा, हे शुभे.
सा तु तस्य वचः श्रुत्वा भिक्षोः क्षुभितमानसा
भिक्खूचे शब्द ऐकून, तिचे मन अस्वस्थ झाले.
सखीवचस्तु सा श्रुत्वा देवी दीना उवाच ताम् भिक्षोरानयने क्षिप्रं यावन्नासौ व्रजेत्क्वचित्
सखीचे शब्द ऐकून, दुःखी राणी तिला म्हणाली, 'तो दुसरीकडे जाऊन टाकण्याआधी लवकर भिक्खूला घेऊन ये.'
उवाच सा तां युक्त्यैव सुनंदा युक्तभाषिणी
तेव्हा योग्य बोलणारी सुनंदा तिला तसेच म्हणाली.
तस्मादस्वस्थचित्तत्वं राज्ञः स्वं संप्रदर्शय 5.2.37.
म्हणून, तुझ्या मनातील अस्वस्थता राजाला सांग.
एतस्मिन्नेव काले तु देव्या दर्शनलालसः तामपृच्छत्ततो राजा स्नेहार्द्रीकृतमानसः
त्याच वेळी, राणीला भेटायची इच्छा असताना, प्रेमाने ओथंबलेल्या मनाने राजाने तिला विचारले.
राजोवाच किमिदं देवि ते रूपं विमनस्केव भाषसे
राजा म्हणाला: 'हे राणी, तुला काय झालंय? तुझं रूप असं का आहे, आणि तू अस्वस्थ मनाने का बोलतेस?'
नृपस्य वचनं श्रुत्वा राज्ञी वचनमब्रवीत्
राजाच्या शब्दांनी राणीने ऐकून आपले मनोगत सांगितले.
क्रीडनं पीडनायैव तेषां ये पुत्रवर्जिताः अपुत्रे च गतिर्नास्ति सुतापुत्रविवर्जिते
ज्यांना मुलं नाहीत, त्यांच्यासाठी खेळणं हे फक्त दुःखदायक असतं; आणि ज्याच्याकडे मूल नाही, त्याला कुठेच आधार मिळत नाही, विशेषतः मुलगा आणि नातू नसताना.
सुखिनस्ते जना लोके ये बालं पांसुभूषितम्
ज्यांच्याकडे मातीने माखलेलं मूल आहे, तेच या जगात खरोखर सुखी आहेत.
अनेन कारणेनास्मि निर्वेदं परमं गता
या कारणामुळे माझ्या मनात फार मोठं नैराश्य आलं आहे.
इह भिक्षुः समायातो देवरूपी सनातनः
इथे एक भिक्षुक आला आहे, जो देवासारखा सनातन वाटतो.
सस्त्रीबालो जनश्चात्र शरणं यस्य गच्छति भविष्यामोऽत्र संदेहो न मे मनसि वर्त्तते
इथे स्त्रिया, मुले आणि लोक त्याच्याकडे आश्रय घेतात; आपल्यालाही तसंच करावं लागेल, याबद्दल मला काहीच शंका नाही.
तस्याः स वचनं श्रुत्वा जीर्णोद्यानं जगाम ह
राणीचं बोलणं ऐकून तो राजाने जुन्या बागेत गेला.
दृष्टमात्रो नृपतिना भिक्षुर्लिगत्वमागतः पूजयामास विधिवत्तल्लिंगं भिक्षु रूपकम् ।। 5.2.37.
राजाने भिक्षुकाला पाहिल्यावर, त्याने भिक्षुकाचं रूप घेतलं आणि त्या भिक्षुरूप लिंगाची विधिपूर्वक पूजा केली.
अपुत्रोऽस्मीत्युवाचेदं धन्येयं महिषी मम
त्याने म्हटलं, 'माझं मूल नाही; माझी राणी खरोखर भाग्यवान आहे.'
इत्युक्तो राजसिंहेन भिक्षुर्लिंगा कृतिस्तदा
राजसिंहाने असं म्हटल्यावर, भिक्षुकाने लिंगरूप धारण करून कृती केली.