ततो वृत्रः समुत्तस्थौ ज्वालामालासमाकुलः
तेव्हा ज्वाळांच्या माळेत वेढलेला वृत्र उभा राहिला.
इंद्रशत्रुरमेयात्मा त्वष्टुस्तेजोऽभिबृंहितः
तो इंद्राचा शत्रू, ज्याचे स्वरूप समजणे कठीण आहे, त्वष्ट्याच्या तेजाने वाढलेला होता.
वधाय चात्मनो दृष्ट्वा वृत्रं शक्रो महासुरम्
वृत्र नावाच्या त्या महाशक्तिशाली दैत्याला पाहून इंद्राने त्याला स्वतःच्या मृत्यूचे कारण समजले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो वृत्रो बलवतां वरः
तेव्हाच त्या क्षणी बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला वृत्र तेथे आला.
दैत्यो वृत्रो महाकायश्चक्रे संग्राममुल्बणम् 5.2.35.
महाकाय असलेल्या त्या वृत्र दैत्याने तिथे भीषण युद्ध सुरू केले.
छिन्नभिन्नतनुत्राणक्रोधरक्तधरातलम्
फाटलेल्या शरीरांनी आणि तुटलेल्या कवचांनी धरती रागाच्या रक्ताने लाल झाली होती.
कबंधसंघघटनं घटितामरसैनिकम्
डोके नसलेल्या शरीरांचे ढीग पडले होते आणि देवांची सेना एकत्र जमली होती.
कल्लोलरुधिरोद्गारपाटलीकृतदिङ्मुखम्
रक्ताच्या लाटा उसळून दिशादिशा लाल झाल्या होत्या.
वासवं बंधयित्वा तु स्वर्गलोकं जगाम ह
वृत्राने वासवाला बांधून स्वर्गलोकात प्रवेश केला.
ततस्तु बद्धे देवेंद्रे बृहस्पतिरुदारधीः
तेव्हा देवेंद्र बांधला गेल्यावर, बुद्धिमान बृहस्पतीने—
दृष्ट्वा तथाविधं शक्रमाशीर्भिरभिनंद्य च
इंद्राला अशा अवस्थेत पाहून, त्याला आशीर्वाद देत स्वागत केले.
अनुकूलो न कालोयं सुरेशस्य तवाधुना दृष्टा हि प्रवराः सर्वे मया तत्र महासुराः
"देवताधिपती, हा काळ तुझ्यासाठी अनुकूल नाही. मी तिथे सर्व श्रेष्ठ महादैत्य पाहिले आहेत."
एकैकोपि विजेतुं त्वां शक्तः स्यादिति मे मतिः दृष्टो वापि श्रुतो वापि यादृशो ह्यवलोकितः
"त्यांपैकी प्रत्येकजण एकट्यानेही तुला हरवू शकतो, असे मला वाटते. मी जसे पाहिले किंवा ऐकले, त्यांची ताकद तशीच आहे."
बृहस्पतिवचः श्रुत्वा शक्रः संभ्रममागमत
बृहस्पतीचे शब्द ऐकून इंद्र घाबरला.
किमत्र प्रतिकर्त्तव्यं वद तावद्बृहस्पते मत्सकाशं समेष्यंति स च वृत्रो महा बलः ।। 5.2.35.
"इथे काय करावे, ते सांग बृहस्पती. ते सर्व माझ्याकडे येतील आणि वृत्र फारच बलवान आहे."
इति शक्रवचः श्रुत्वा बृहस्पतिरुवाच तम्
इंद्राचे बोल ऐकून बृहस्पती त्याला म्हणाला—
महाकालवने रम्ये खंडेश्वरस्य दक्षिणे
"महाकाळाच्या सुंदर वनात, खंडेश्वराच्या दक्षिणेला—"
तदाराधय यत्नेन तत्ते कामं प्रदास्यति
"तिथे तू मन लावून त्याची उपासना कर; तो तुझे मनोकामना पूर्ण करील."
महाकालवने देवि दृष्ट्वा लिंगमनुत्तमम्
"महाकाळाच्या वनात, हे देवी, जेव्हा तू ते श्रेष्ठ लिंग पाहशील—"
नमो देवाधिदेवाय शंकराय वृषाय च वरेण्याय नमो नित्यं नमस्ते सर्वकामद
"देवताधिपती, शंकर, वृषध्वज, श्रेष्ठ अशा तुला नेहमी नमस्कार असो; सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या तुला मी वंदन करतो."
आद्यः प्रजा सृष्टिकरस्त्वमेव कालः प्रजाः संहरसि त्वमेव
सर्व प्रजांचा आद्य सृष्टीकर्ता तूच आहेस; आणि काळरूपाने सर्व प्रजांचा संहार करणारा देखील तूच आहेस.
चंद्रश्च सूर्यः पवन स्त्वमेव धाता विधाता परमः पुराणः डिंडिर्महाकाल वृषस्त्वमेव विनायको गुह्यवरस्त्वमेव
चंद्र, सूर्य, वारा — हे सर्व तूच आहेस; पालन करणारा, निर्माण करणारा, सर्वोच्च आणि प्राचीन असा तूच आहेस. महाकाळ, वृषभ, विघ्नांचा नाश करणारा आणि गुप्त वर देणारा देखील तूच आहेस.
इतीरितां स्तुतिं श्रुत्वा लिंगेनोक्तः शतक्रतुः हनिष्यसि न संदेहो वृत्रं रिपुविदारण
ही स्तुती ऐकून, लिंगाने शतक्रतूला सांगितले — 'तू नक्कीच शत्रूंचा नाश करणारा वृत्राचा वध करशील, यात शंका नाही.'
तस्य लिंगस्य माहात्म्यादपां फेनेन पार्वति
त्या लिंगाच्या महिमेमुळे, पार्वती, पाण्याच्या फेसातून—
निहत्य दानवान्पश्चाल्लीलया रणकर्कशः 5.2.35.
दानवांचा वध करून, रणात अत्यंत भयंकर असलेला तो सहजतेने—
त्रैलोक्याध्यक्षतां प्राप्ता भवंतो मत्पराक्रमात्
माझ्या सामर्थ्यामुळे, तुम्ही सर्वांनी त्रैलोक्याचे अधिपत्य मिळवले.
अस्य देवस्य माहात्म्याद्धतो वृत्रो महासुरः
या देवाच्या महिमेमुळे, महादैत्य वृत्राचा वध झाला.
इन्द्रेणाराधितो यस्माद्देवदेवो महेश्वरः
इंद्राने जेव्हा देवाधिदेव महेश्वराची भक्तीपूर्वक पूजा केली—
दर्शनादस्य लिंगस्य पुरीमिंद्रस्य शोभनाम्
या लिंगाचे दर्शन केल्याने, इंद्राची सुंदर नगरी—
यः पश्यति नरो नित्यं श्रीइन्द्रेश्वरसंज्ञकम्
जो मनुष्य दररोज श्रीइंद्रेश्वर नावाचे लिंग पाहतो—