उद्भूते बालके स्नेहात्संभ्रमात्स्त्रीजनोऽप्ययम्
बाळ जन्मल्यावर मायेने आणि गोंधळाने स्त्रियाही अस्वस्थ होतात.
स्वार्थे प्रसक्ता मार्जारी लोलुपा मामवेक्षते
स्वार्थासाठी लालची मांजर माझ्याकडे टक लावून पाहते.
त्वं तु क्रमेणोपभोग्यं मत्तः फलमभीप्ससि
पण तू मात्र योग्य वेळी माझ्याकडून मिळणारे फळ उपभोगायचे इच्छितेस.
संगतिर्नाति बालानां पंचसप्तदिनात्मकम्
मुलांशी असलेले नाते फार तर पाच-सात दिवस टिकते.
ततेति वत्स भो भद्र इत्यलीकं ब्रवीषि माम्
'असं आहे का, गोड बाळा?' असे तू मला म्हणतेस, पण तुझे बोलणे खोटे आहे.
नाहं त्वामुपकारार्थं वत्स प्रीत्या परिष्वजे
मी तुला काही उपकाराच्या अपेक्षेने किंवा स्वार्थासाठी प्रेमाने मिठी मारत नाही, लेकरा.
इत्युक्त्वा सा तमुत्सृज्य निष्क्रांता सूतिकागृहात्
असे म्हणून ती त्याला सोडून सुतिकागृहातून बाहेर पडली.
सा हृत्वा तं तदा बालं पूर्वजातिस्मरं प्रिये
माझ्या प्रिय, तिने त्या पूर्वजन्माची आठवण असलेल्या बाळाला तिथून घेऊन गेली.
मत्वा स्वकीयं पुत्रं तु विक्रांतेन महीभृता
ती त्याला आपला मुलगा समजून, बलाढ्य राजाने तिला ताब्यात घेतले.
विक्रांतस्य सुतो नीतो बोधस्य च द्विजन्मनः 5.2.33.
विक्रांताचा मुलगा आणि द्विजन्मा बोधाचा मुलगा दोघेही तिथून नेले गेले.
तृतीयं भक्षयामास बोधपुत्रं निशाचरी
ती रात्रभर हिंडणारी राक्षसीने तिसरा, बोधाचा मुलगा, गिळून टाकला.
गुरुणा समनुज्ञातं क्रियतामभिवादनम्
गुरूंच्या परवानगीने नमस्कार करावा.
वंद्या मे कतमा माता जनित्री पालिनी च वा
माझ्या आईंपैकी कोणती वंदनीय आहे—ज्यांनी जन्म दिला ती, की ज्यांनी वाढवले ती?
नन्वियं ते महाभाग जनित्री जनकात्मजा
महाभागा, ही जनकाची कन्या तुझी जन्मदात्री आई नाही का?
आनंद उवाच चैत्रस्य प्रसवित्रीयं चैत्रोऽयं द्विजवेश्मनि
आनंद म्हणाला: चैत्र महिन्यात जन्म देणारी हीच आई आहे, आणि हा चैत्र या ब्राह्मणाच्या घरी आहे.
गुरुराह ततः कस्त्वं चैत्रः को वा त्वयोच्यते
गुरूंनी विचारले: तू कोण? आणि हा चैत्र कोण आहे ज्याचा तू उल्लेख करतोस?
न वेद्मि किंचिन्मोहेन भ्रमंति मम बुद्धयः
माझ्या मनात गोंधळ असल्यामुळे मला काहीच कळत नाही; माझ्या विचारांची गतीच हरवली आहे.
कः कस्य पुत्रो विप्रर्षे को वा कस्य न बांधवः
ब्राह्मणश्रेष्ठा, कोण कुणाचा मुलगा आहे, आणि कोण कुणाचा नातेवाईक नाही?
अतः संसारता हंति संसारं प्राणिनामिह
म्हणूनच, हा संसाराचा भाव नष्ट करतो आणि इथे सर्व जीवांसाठी संसार आहे.
ब्रह्मपुत्रस्य दुष्टस्य दुःसहस्य सुता भुवि 5.2.33.
पृथ्वीवर ती ब्रह्माच्या दुष्ट, सहन न होणाऱ्या मुलाची कन्या आहे.
मातृद्वयं मया प्राप्तमस्मिन्नेव हि जन्मनि
याच जन्मात मला दोन आई मिळाल्या.
सोऽहं तपः करिष्यामि चैत्र आनीयतामिति
म्हणून मी तप करणार आहे; चैत्राला इथे आणा.
तस्मान्निवर्त्त्य ममता मनुमेने च तं प्रति
म्हणून त्याने ममतेपासून दूर होऊन त्याला तसंच मानलं.
सन्मान्य ब्राह्मणं येन पुत्रबुद्ध्या स पालितः
ज्याने ब्राह्मणाचा पुत्रासारखा सन्मान केला आणि त्याची काळजी घेतली, त्याचे रक्षण झाले.
इंद्रेश्वरस्य देवस्य पश्चिमे लिंगमुत्तमम्
इंद्रेश्वर या देवाचे उत्तम लिंग पश्चिमेला आहे.
तपस्यंतं ततस्तं तु देवः प्राह शुचिस्मिते
तो तप करत असताना, देवाने त्याला—हे शुद्ध हास्य असणाऱ्या—बोलावले.
मनुना भवता भाव्यं षष्ठेन व्रज तत्कुरु
तुला सहाव्या मनुप्रमाणे वागायचे आहे; जा आणि ते कर.
इत्युक्तो देवदेवेन तथेत्याह महामतिः
देवताधीशाने असे सांगितल्यावर, त्या बुद्धिमानाने 'तसेच होईल' असे उत्तर दिले.
पुत्रानुत्पादयामास लिंगस्यास्य समर्चनात्
या लिंगाची भक्तीपूर्वक पूजा केल्यामुळे त्याला पुत्रप्राप्ती झाली.
आनंदेन यतः प्राप्ता सिद्धिर्देवि सुदुर्ल्लभा 5.2.33.
हे देवी, त्यामुळे त्याला अत्यंत कठीण अशी सिद्धी आनंदाने मिळाली.