विद्धि पापहरं पुण्यं सर्वसंपत्करं सदा
हे नेहमी पापांचा नाश करणारे, पुण्य देणारे आणि सर्व संपत्ती मिळवून देणारे आहे, असे समज.
पुरा राथंतरे कल्पे बभूव पृथिवीपतिः
पूर्वी रथंतर कल्पात एक पृथ्वीचा राजा होता.
धर्मात्मा महात्मा च पराक्रमधनो नृपः
तो राजा धर्मशील, मोठ्या मनाचा आणि पराक्रमी होता.
समः शत्रौ च पुत्रे च मित्रे च परधर्म्मवित्
तो शत्रू, मुलगा आणि मित्र या तिघांनाही सारखा वागवायचा आणि दुसऱ्यांचे कर्तव्यही जाणायचा.
अतीव वल्लभा सा च प्राणेभ्योऽपि गरीयसी
ती अत्यंत प्रिय होती, अगदी प्राणांपेक्षाही जास्त जिव्हाळ्याची.
जातमात्रो निजोत्संगे स्थिरमुल्लाप्य वै पुनः
तो जन्मताच तिने त्याला आपल्या मांडीवर घट्ट धरून घेतले.
स जातिस्मरणो जातो मातुरुत्संगमास्थितः
तो पूर्वजन्माची आठवण असलेला मुलगा आईच्या कुशीतच राहिला.
भीतास्मि किमिदं वत्स हासो यद्वदने तव
माझ्या लेकरा, तुझ्या चेहऱ्यावर हे हास्य कशाचे? मला भीती वाटते.
इत्युक्तो मातरं प्राह सर्वोऽपि स्वार्थमीहते अंतर्धानगता चेयं द्वितीया जातहारिणी
आईने असे विचारल्यावर तो म्हणाला, 'प्रत्येकजण आपला स्वार्थ पाहतो; ही दुसरी आहे जिला अदृश्य होऊन नवजात बाळाला घेऊन जायचे आहे.'
पुत्रप्रीत्या च मातस्त्वमतः स्वार्थं समीहसे 5.2.33.
आई, तूही मुलावरच्या प्रेमामुळे आता आपला स्वार्थ शोधतेस.
उद्भूते बालके स्नेहात्संभ्रमात्स्त्रीजनोऽप्ययम्
बाळ जन्मल्यावर मायेने आणि गोंधळाने स्त्रियाही अस्वस्थ होतात.
स्वार्थे प्रसक्ता मार्जारी लोलुपा मामवेक्षते
स्वार्थासाठी लालची मांजर माझ्याकडे टक लावून पाहते.
त्वं तु क्रमेणोपभोग्यं मत्तः फलमभीप्ससि
पण तू मात्र योग्य वेळी माझ्याकडून मिळणारे फळ उपभोगायचे इच्छितेस.
संगतिर्नाति बालानां पंचसप्तदिनात्मकम्
मुलांशी असलेले नाते फार तर पाच-सात दिवस टिकते.
ततेति वत्स भो भद्र इत्यलीकं ब्रवीषि माम्
'असं आहे का, गोड बाळा?' असे तू मला म्हणतेस, पण तुझे बोलणे खोटे आहे.
नाहं त्वामुपकारार्थं वत्स प्रीत्या परिष्वजे
मी तुला काही उपकाराच्या अपेक्षेने किंवा स्वार्थासाठी प्रेमाने मिठी मारत नाही, लेकरा.
इत्युक्त्वा सा तमुत्सृज्य निष्क्रांता सूतिकागृहात्
असे म्हणून ती त्याला सोडून सुतिकागृहातून बाहेर पडली.
सा हृत्वा तं तदा बालं पूर्वजातिस्मरं प्रिये
माझ्या प्रिय, तिने त्या पूर्वजन्माची आठवण असलेल्या बाळाला तिथून घेऊन गेली.
मत्वा स्वकीयं पुत्रं तु विक्रांतेन महीभृता
ती त्याला आपला मुलगा समजून, बलाढ्य राजाने तिला ताब्यात घेतले.
विक्रांतस्य सुतो नीतो बोधस्य च द्विजन्मनः 5.2.33.
विक्रांताचा मुलगा आणि द्विजन्मा बोधाचा मुलगा दोघेही तिथून नेले गेले.
तृतीयं भक्षयामास बोधपुत्रं निशाचरी
ती रात्रभर हिंडणारी राक्षसीने तिसरा, बोधाचा मुलगा, गिळून टाकला.
गुरुणा समनुज्ञातं क्रियतामभिवादनम्
गुरूंच्या परवानगीने नमस्कार करावा.
वंद्या मे कतमा माता जनित्री पालिनी च वा
माझ्या आईंपैकी कोणती वंदनीय आहे—ज्यांनी जन्म दिला ती, की ज्यांनी वाढवले ती?
नन्वियं ते महाभाग जनित्री जनकात्मजा
महाभागा, ही जनकाची कन्या तुझी जन्मदात्री आई नाही का?
आनंद उवाच चैत्रस्य प्रसवित्रीयं चैत्रोऽयं द्विजवेश्मनि
आनंद म्हणाला: चैत्र महिन्यात जन्म देणारी हीच आई आहे, आणि हा चैत्र या ब्राह्मणाच्या घरी आहे.
गुरुराह ततः कस्त्वं चैत्रः को वा त्वयोच्यते
गुरूंनी विचारले: तू कोण? आणि हा चैत्र कोण आहे ज्याचा तू उल्लेख करतोस?
न वेद्मि किंचिन्मोहेन भ्रमंति मम बुद्धयः
माझ्या मनात गोंधळ असल्यामुळे मला काहीच कळत नाही; माझ्या विचारांची गतीच हरवली आहे.
कः कस्य पुत्रो विप्रर्षे को वा कस्य न बांधवः
ब्राह्मणश्रेष्ठा, कोण कुणाचा मुलगा आहे, आणि कोण कुणाचा नातेवाईक नाही?
अतः संसारता हंति संसारं प्राणिनामिह
म्हणूनच, हा संसाराचा भाव नष्ट करतो आणि इथे सर्व जीवांसाठी संसार आहे.
ब्रह्मपुत्रस्य दुष्टस्य दुःसहस्य सुता भुवि 5.2.33.
पृथ्वीवर ती ब्रह्माच्या दुष्ट, सहन न होणाऱ्या मुलाची कन्या आहे.