अभ्यर्च्य तु गृहं यावद्भवंतौ रक्षपालकौ
त्याने देवाची पूजा केल्यानंतर, तो घरी असताना तुम्ही दोघेही रक्षणासाठी उभे राहत होता.
तेन पुण्येन ते जन्म प्रियव्रतगृहेऽभवत् 5.2.31.
त्या पुण्यामुळे तुझे जन्म प्रियव्रताच्या घरी झाले.
परकीयप्रसंगेन संजाता भूभिरुत्तमा
इतरांच्या संगतीने उत्तम लोक जन्माला आले.
तस्य देवस्य माहात्म्याद्यजंतं विविधैर्मखैः
त्या देवाच्या महिमेमुळे, त्यांनी अजन्म्याच्या पूजेसाठी विविध यज्ञ केले.
अतः साधुपुरा प्रोक्तं मया तव महीपते
म्हणून, राजन, मी तुला ही प्राचीन कथा सांगितली.
इति तस्य वचः श्रुत्वा कुंभयोनेर्महात्मनः ततः सांतःपुरः प्रायात्तेन सार्द्धं महर्षिणा
कुंभयोनी या महात्म्याचे शब्द ऐकून, तो आपल्या परिवारासह त्या ऋषीसोबत निघून गेला.
अगस्त्यकथितं लिंगं ददर्श श्रद्धया पुनः
त्याने पुन्हा श्रद्धेने अगस्त्यांनी सांगितलेले लिंग पाहिले.
ततस्तुष्टस्तदा देवो नृपं प्राहामितद्युतिः
तेव्हा देव प्रसन्न होऊन, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होऊन, राजाला बोलला.
कुलं प्रभावं सौभाग्यं दीर्घमायुररोगिताम्
कुळ, सामर्थ्य, सौभाग्य, दीर्घायुष्य आणि आरोग्य.
इत्युक्तो देवदेवेन् गतोऽसौ विषयं स्वकम्
देवतांच्या अधिपतीने असे सांगितल्यावर, तो आपल्या राज्यात परत गेला.
अनेकजन्मचरितं खंडव्रतकदम्बकम्
अनेक जन्मांची कृत्ये आणि अपूर्ण व्रतांचा संग्रह.
अतः खण्डेश्वरो देवो विख्यातो भुवनत्रये 5.2.31.
म्हणूनच, खंडेश्वर देव तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
खण्डव्रतानि पूर्णानि तेषामाशु भवंति हि तत्सर्वं पूर्णतां याति श्रीखंडेश्वरदर्शनात्
त्यांची अपूर्ण व्रते लवकर पूर्ण होतात; श्रीखंडेश्वराचे दर्शन घेतल्याने सर्व काही पूर्णत्वास जाते.
दृष्ट्वा खंडेश्वरं देवं पापविघ्नैः प्रमुच्यते
खंडेश्वराचे दर्शन घेतल्याने पापामुळे येणाऱ्या अडचणी दूर होतात.
दृष्ट्वा खण्डेश्वरं देवं कृतकृत्यत्वमाप्यते
खंडेश्वराचे दर्शन घेतल्यावर मनुष्याचे सर्व कार्य साध्य होते.
खंडेश्वरेऽर्चिते देवे सर्वे देवाः सवासवाः
खंडेश्वर देवाची पूजा केली की, सर्व देवतांसह इंद्राचीही पूजा होते.
देवं खंडेश्वरं ये वै यजंति श्रद्धया प्रिये
प्रियेला, जे भक्त श्रद्धेने खंडेश्वराची पूजा करतात,
धूप दीपैर्नमस्कारैर्जपैः स्तोत्रैः पृथग्विधैः
धूप, दिवे, नमस्कार, जप, वेगवेगळ्या स्तोत्रांनी त्याची सेवा करतात,
दीर्घायुषः शुभाचारा जायंते देहिनोऽमलाः खंडेश्वरप्रसादेन जायंते नात्र संशयः
त्यांना खंडेश्वराच्या कृपेने दीर्घायुष्य, चांगले वर्तन आणि शुद्ध शरीर मिळते; यात काहीच शंका नाही.
एते च विष्णुब्रह्मेंद्रकुवेरदहनादयः
या भक्तांमध्ये विष्णु, ब्रह्मा, इंद्र, कुबेर, अग्नि आणि इतरही आहेत.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, मी तुला खंडेश्वराच्या पापांचा नाश करणाऱ्या सामर्थ्याची कथा सांगितली.
विद्धि सिद्धिप्रदं पुंसां पत्तनेश्वरमीश्वरम्
पत्तनेश्वर हा लोकांना सिद्धी देणारा देव आहे, हे जाण.
पुराऽहं पर्वते देवि मंदरे चारुकन्दर्
पूर्वी मी मंदार पर्वतावर, एका सुंदर गुहेत होतो, हे देवी.
किमर्थं पर्वतं त्यक्त्वा कैलासं रमणीयकम्
माझ्या कडून विचारले गेले, 'तू रमणीय कैलास पर्वत का सोडला?'
सिद्धचारणगन्धर्वकिंनरोद्गीतनादितम्
जिथे सिद्ध, चारण, गंधर्व आणि किन्नर यांच्या गाण्यांनी आणि वाद्यांनी गूंजत असते,
अथ कोकिलचक्राह्वचकोरकुरराकुलम्
आणि जिथे कोकिळ, चकोर आणि कुरर पक्ष्यांचे थवे भरलेले असतात,
महाकालवने शून्ये नानागुल्मलतावृते
महाकाळाच्या मोठ्या, ओसाड जंगलात, विविध झुडपे आणि वेलींनी वेढलेले,
ऋक्षवानरगोमायुजन्तुकादिविराजिते
जिथे अस्वल, माकड, कोल्हे आणि इतर जनावरे आहेत,
कथं वासः कृतो देव कौतूहलमिदं मम
त्या ठिकाणी देवाने कसा वास केला, हे मला जाणून घ्यायचे आहे.
इति पृष्टस्त्वया देवि मंदरे चारुकन्दरे
म्हणून, हे देवी, तू मंदार पर्वताच्या सुंदर गुहेत माझ्या कडून हे विचारलेस.