स तं दुर्गंधमालक्ष्य पुरुषं तमुवाच ह
तो दुर्गंधी जागा पाहून त्याने त्या माणसाला विचारले.
देशोऽयं कश्च देवानामेतदिच्छामि वेदितुम् पुरतो दर्शयन्मार्गमित एहीत्युवाच ह
ही जागा कोणाची आहे आणि कोणत्या देवाची आहे, हे मला जाणून घ्यायचं आहे. पुढे मार्ग दाखवत तो म्हणाला, 'इकडे ये.'
भूयः स राजा तं प्राह किंकरं विनयान्वितः
राजाने पुन्हा त्या सेवकाला नम्रपणे विचारले.
येनेदं व्यसनं प्राप्तं मया च धार्मिकेण हि
मी धर्माने वागणारा असूनही, मला हे दु:ख कशामुळे आलं?
जातो विदेहविषये सम्यग्मनुजपालकः
मी विदेह देशात जन्मलो आणि लोकांचा खरा रक्षणकर्ता होतो.
धर्मप्रधानकल्पेन मनुनात्र यथा पुरा
मनूच्या जुन्या पद्धतीप्रमाणे, माझ्या राज्यात धर्माला नेहमीच महत्त्व होतं.
नोत्सृष्टश्चैव संग्रामो नातिथिर्विमुखोऽभवत् 5.2.27.
मी कधीही युद्ध सोडलं नाही किंवा पाहुण्याला नकार दिला नाही.
सोऽहं कथमिमं प्राप्तो नरकं भृशदारुणम् उवाच प्रणतो भूत्वा क्रूरोऽपि प्रश्रितं वचः
मग मी एवढ्या भयंकर नरकात कसा आलो? तो नम्रपणे वाकून, जरी कठोर असला तरी, विनयाने बोलला.
किन्तु स्वल्पं कृतं पापं भवंतं स्मारयामि तत्
पण मी तुला एक लहानसा पाप केलेस, ते आठवण करून देतो.
उक्ता या दक्षिणा श्राद्धे न दत्ता सा त्वया नृप
श्राद्धाच्या वेळी जी दक्षिणा द्यायची होती, ती तू दिली नाहीस, राजा.
एतावदेव ते पापं नान्य त्किंचन विद्यते
हेच तुझं पाप आहे; दुसरं काहीच नाही.
एवं श्रुत्वा तु राजर्षिर्निमिर्दूतमथाब्रवीत्
हे ऐकून राजर्षी निमीने त्या दूताला विचारलं.
किंचित्पृच्छामि ते तत्त्वं यथावद्वक्तुमर्हसि
मला तुझ्याकडे काही विचारायचं आहे; तू खरं खरं सांगावं.
पुनः पुनश्च नेत्राणि तद्वत्तेषां भवंति हि
पुन्हा पुन्हा त्यांची डोळ्यांची अवस्था तशीच होते.
हरंत्येषां तथा जिह्वां जायमानां पुनर्नवाम्
तशीच त्यांची जीभही नवी जन्मते आणि तीही काढून घेतात.
किमेते नष्टचित्ताश्च तुद्यंतेऽहर्निशं नराः कियत्कालं भविष्यंति तन्ममोद्दे शतो वद
हे लोक, ज्यांचं भान हरपलं आहे, त्यांना रात्रंदिवस यातना दिल्या जातात का? हे किती काळ चालणार आहे, ते मला नेमकं सांग.
तत्तेहं संप्रवक्ष्यामि संक्षेपेण यथातथम् ।। 5.2.27.
हे मी तुला इथे थोडक्यात आणि खरं खरं सांगतो.
पुण्या पुण्ये हि पुरुषः पर्यायेण समश्नुते
माणूस चांगल्या कर्मांमुळे योग्य वेळी पुण्य मिळवतो.
न तु भोगादृते पुण्यं पापं कर्म च मानवः
पण आनंद घेतल्याशिवाय माणसाला पुण्य किंवा पापाचं फळ मिळत नाही.
एवमेते महापापा यातनाभिरहर्निशम्
म्हणून हे मोठे पापी लोक रात्रंदिवस यातना सहन करतात.
देवत्वेऽथ मनुष्यत्वे तिर्यक्त्वेऽथ शुभाशुभम्
देव, माणूस किंवा प्राणी या जन्मांत शुभ आणि अशुभ दोन्ही फळं मिळतात.
एतदुद्देशतो राजन्भवता कथितं मया
राजा, हे मी तुला थोडक्यात सांगितलं आहे.
तदेह्यन्यत्र गच्छावि यथा दृष्टं त्वयाधुना
आता, जसं तू इथे पाहिलंस, तसं आपण दुसरीकडे जाऊ या.
तदा हि सर्वैरुद्घुष्टं यातना स्थायिभिर्नृभिः त्वदंगसंगी पवनो देहान्ह्लादयते हि नः
तेव्हा, जेव्हा सगळे यातना भोगणारे ओरडले, तुझ्या अंगाला स्पर्श करणाऱ्या वाऱ्याने आम्हाला दिलासा दिला.
परितापं च गात्रेभ्यः पीडा बाधाश्च कृत्स्नशः
आमच्या अंगावरची सगळी वेदना, त्रास आणि यातना नाहीशा झाल्या.
एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां तं याम्यपुरुषं नृपः
त्यांचं बोलणं ऐकून, राजाने यमाच्या सेवकाला विचारलं.
किं मया कर्म तत्पुण्यं मर्त्यलोके महत्कृतम् 5.2.27.
मर्त्य लोकांत मी कोणतं मोठं पुण्याचं काम केलं होतं?
आश्विनस्य चतुर्दश्यां तस्येदं फलमीदृशम्
आश्विन महिन्याच्या चतुर्दशीला असं फळ मिळतं.
ततस्तद्गात्रसंसर्गी पवनो ह्लाददायकः
मग, त्या शरीरांना स्पर्श करणारा वारा आनंद देणारा ठरला.
ततो भद्रमुखात्राहं स्थास्ये स्थाणुरिवाचलः
म्हणून, हे शुभमुखी, मी इथे स्तंभासारखा हालचाल न करता थांबेन.