भयं त्यजध्वममरा अभयं वो ददाम्यहम्
अमरांनो, भीती सोडा; मी तुम्हाला निर्भयता देतो.
एवमुक्त्वा तु भगवान्विसृज्य त्रिदशेश्वरान्
असं सांगून, भगवंताने देवांचा निरोप दिला.
यदा स्मृतो न चाभ्येति तदा क्रुद्धो जनार्दनः 5.2.26.
जोव्हा आठवण ठेवली जाते पण जवळ येत नाही, तेव्हा जनार्दन रागावतो.
देवैरसुरसंघैश्च मथ्यतां कलशोदधिः
देवांनी आणि असुरांच्या सैन्यांनी मिळून समुद्रातील कलशाचा मंथन करा.
अमृतं तत्र लप्स्यध्वं रत्नानि विविधानि च
तिथे तुम्हाला अमृत आणि अनेक प्रकारची रत्नं मिळतील.
मंथानं मंदरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा च वासुकिम्
मंथनासाठी मंदार पर्वताला दांड आणि वासुकीला दोरी करून समुद्र मथा.
सोमार्थे च पुरा देवि तथैवासुरदानवाः
देवी, पूर्वी सोमासाठी असुर आणि दानव यांनीही तसेच केले.
विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः स्थिताः
त्या कारणाने सर्व देव एकत्र येऊन नागाच्या शेपटीजवळ उभे राहिले.
शिरस्युद्यम्य नाग स्य पुनः पुनरवाक्षिपत्
ते नागाचं डोकं वारंवार वर उचलून पुन्हा खाली फेकत होते.
तत्र नानाजलचरा विनिष्पिष्टा महाद्रिणा
त्या ठिकाणी मोठ्या पर्वताखाली अनेक जलचर चिरडले गेले.
तस्मिंस्तु मथिते देवि प्रयत्नात्केशवस्य च
हे देवी, केशवाने मोठ्या प्रयत्नाने ते मंथन करत असताना—
तमेव देवा मनुजाः पितरश्च यशस्विनि
तोच पदार्थ देव, माणसे आणि पितर यांनी उदयास येताना पाहिला, हे यशस्विनी.
समुत्पन्नमथो दृष्ट्वा भगवान्प्राह केशवः 5.2.26.
ते प्रकट होताना पाहून भगवंत केशव बोलले.
इत्युक्तो वासुदेवेन प्रजाः पालयितुं शशी
वासुदेवाने असे सांगितल्यावर, शशी प्रजांचे रक्षण करायला सज्ज झाला.
तस्याग्रे नारदः सर्वं कथयामास सत्वरम्
त्याच्यासमोर नारदाने सर्व गोष्ट लवकर सांगितली.
पीडितो दक्षशापेन सोमोऽप्यंतर्हितस्तदा
दक्षाच्या शापामुळे त्रस्त झालेला सोम त्या वेळी अदृश्य झाला.
तत्र गत्वा यथाशापं कथयामास गद्गदः
तेथे जाऊन, जसा शाप मिळाला तसा, तो अडखळत बोलू लागला.
अयं मे प्रथमः पुत्रः पीडितः शशिना भृशम्
हा माझा पहिला मुलगा, जो शशीमुळे फार त्रासलेला आहे.
विष्णुना च बलं दत्तमस्मै चंद्रमसे दृढम्
विष्णूने या चंद्राला भक्कम बळ दिलं.
तं दृष्ट्वा मधुहंतारं ब्रह्मा विष्णुमुवाच ह
मधुहंता विष्णूला पाहून ब्रह्मा त्याच्याशी बोलला.
स चायं पीडितो देव शशांकेन नवेन वै वृत्तांतं कथयामास ब्रह्माग्रे च पुनःपुन.
देवा, हा नवीन चंद्रामुळे त्रस्त आहे; त्याने पुन्हा पुन्हा ब्रह्मासमोर सर्व हकीकत सांगितली.
ब्रह्मापि पूर्वचंद्रार्थे विष्णुं लोकनमस्कृतम्
पूर्वीच्या चंद्रासाठी ब्रह्माने, सर्व लोकांनी वंदन केलेल्या विष्णूकडे पाहिले.
नमः कृष्ण नमो विष्णो नमो जिष्णो नमोनमः 5.2.26.
कृष्णा, तुला नमस्कार; विष्णू, तुला नमस्कार; जिष्णू, तुला नमस्कार; पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
जयस्व गोविंद महानुभाव जयस्व विश्णो जय पद्मनाभ
गोविंदा, महाशक्तिमान, तुला विजय असो! विष्णू, तुला विजय असो! पद्मनाभा, तुला विजय असो!
एवं स्तुतस्तदा देवि ब्रह्मणा लोककारिणा
त्या वेळी, ब्रह्मदेवाने, जो सगळ्या जगाचा कर्ता आहे, त्या देवीचे स्तुती केली.
गच्छ सोम ममादेशान्महाकालवनोत्तमे तमाराधय यत्नेन स ते देहं प्रदास्यति
सोम्या, माझ्या आज्ञेने तू महाकाळाच्या उत्तम वनात जा आणि तिथे मन लावून त्याची पूजा कर. तो तुला पुन्हा देह देईल.
इत्युक्तो वासुदेवेन ब्रह्मणा च पुनः पुनः लिंगं दृष्ट्वा च तुष्टाव स्तोत्रेणानेन सुव्रते
वासुदेव आणि ब्रह्मदेव यांनी पुन्हा पुन्हा सांगितल्यावर, त्या पुण्यवंताने लिंग पाहून या स्तोत्राने त्याची स्तुती केली.
चंद्र उवाच नमो देवाधिदेवाय त्रिनेत्राय महात्मने
चंद्र म्हणाला: सर्व देवांचे देव, त्रिनेत्रधारी, महात्म्या, तुला नमस्कार.
भूतवेतालजुष्टाय महादेवाय शूलिने
भूत आणि वेताळ यांच्या संगतीत असणाऱ्या, त्रिशूळधारी महादेवाला नमस्कार.
पूष्णो दंतविनाशाय तथांधकविनाशिने
पुष्णूचे दात फोडणाऱ्या आणि अंधकाचा नाश करणाऱ्या तुला नमस्कार.