व्याघ्रेणापि श्रुतो मंत्रोऽजहात्प्राणांश्च तत्क्षणात् दिव्यालंकारशोभाढ्यः पुरुषश्चाभवच्छुभः ।। 5.2.25.
वाघाने हल्ला केला तरी, त्याला मंत्र आठवला; त्या क्षणी त्याचा प्राण निघून गेला आणि तो दिव्य अलंकारांनी सुशोभित, पुण्यवान पुरुष झाला.
सोऽब्रवीद्यामि तं देशं यत्र विष्णुः सनातनः
तो म्हणाला, 'मी त्या ठिकाणी जात आहे जिथे सनातन विष्णू वास करतो.'
इत्युक्ते ब्राह्मणः प्राह कोऽसि त्वं पुरुषर्षभ
हे ऐकून ब्राह्मण म्हणाला, 'तू कोण आहेस, श्रेष्ठ पुरुषा?'
दीर्घबाहुरिति ख्यातः सर्वधर्मविशारदः
'माझे नाव दीर्घबाहू आहे, मी सर्व धर्मांचा जाणकार आहे.'
शुभाशुभमहं वेद्मि सर्वज्ञोऽहं महीतले
माझ्या या पृथ्वीवर काय शुभ आहे, काय अशुभ आहे, हे मला सगळं ठाऊक आहे; मी सर्वज्ञ आहे.
तस्यैकस्मिन्दिने विप्राः सर्वे क्रोधसमन्विताः
एका दिवशी, हे ब्राह्मणहो, सर्वजण प्रचंड रागावले होते.
अपमानेन विप्राणां मांसाहारी भयावहः
ब्राह्मणांचा अपमान झाल्यामुळे, मी मांसाहारी झालो आणि लोकांना भीती वाटू लागली.
इत्युक्तोऽहं पुरा तैस्तु ब्राह्म णैर्वेदपारगैः
पूर्वी वेदांमध्ये पारंगत असलेल्या त्या ब्राह्मणांनी मला असे सांगितले होते.
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रणिपत्य मया मुने
मग त्या सर्व ब्राह्मणांनी माझ्या पाया पडून, हे मुनी, असे बोलले.
जानामि तेजो विप्राणां महाभाग्यं च धीमताम्
ब्राह्मणांचे तेज आणि बुद्धिमान लोकांचे मोठे भाग्य मला माहीत आहे.
तथैव दीप्ततपसां मुनीनां भावितात्मनाम् 5.2.25.
तसेच, तपश्चर्येने तेजस्वी आणि शुद्ध मनाचे ऋषी यांचे तेज मला माहीत आहे.
ब्राह्मणानां परीभावाद्वातापिश्च दुरात्मवान्
ब्राह्मणांचा अपमान झाल्यामुळे वातापी दुष्ट स्वभावाचा झाला.
सर्वभक्षः कृतो वह्निर्भृगुणा कारणांतरे
भृगुने दुसऱ्या कारणासाठी अग्नीला सर्व काही भक्षण करणारा केला.
दशधा केशवो जज्ञे ब्रह्मशा पात्सुदुस्तरात्
ब्रह्मरक्षणासाठी केशव दहा अवतारांनी जन्माला आला, जे पार करणे कठीण होते.
अश्विनौ देवभिषजौ च्यवनेन महात्मना
अश्विनी कुमार हे देवांचे वैद्य आणि महान आत्म्याचा च्यवन यांच्यासह होते.
कार्त्तवीर्यार्जुनेनैव बाहूनां च सहस्रकम्
कार्तवीर्य अर्जुन आणि त्याच्या हजार हातांचा उल्लेख आहे.
पुरा सेंद्रा वशिष्ठेन रक्षितास्त्रि दिवौकसः
पूर्वी इंद्र आणि वसिष्ठ यांनी तीन स्वर्गलोकांचे रक्षण केले होते.
लोकालोकेश्वराश्चैव सर्वे ब्राह्मणपूर्वकाः
सर्व लोकांचे आणि दृश्य-अदृश्य जगाचे स्वामी, हे सर्व ब्राह्मणांच्या पुढे होते.
भस्मीकुर्युर्जगदिदं कुद्धाः प्रत्यक्षदर्शनाः
रागावले तर, प्रत्यक्ष दिसणारे हे लोक हे जग राखेत बदलू शकतात.
क्रोधश्च विपुलः सद्यः सद्यः प्रत्य यकारकः
राग फार मोठा असतो आणि लगेचच त्याचे परिणाम दिसतात.
नित्यं क्रोधाच्छ्रियं रक्षेद्धनं रक्षेत्समत्सरात् 5.2.25.
नेहमी रागापासून श्रीमंतीचे आणि मत्सरापासून धनाचे रक्षण करावे.
मयाऽज्ञानात्कृतं पापं राजगर्वेण दैवतः
माझ्या अज्ञानामुळे आणि राजसत्तेच्या गर्वामुळे, हे दैवत, मी पाप केले.
अथ तुष्टा द्विजाः सर्वे त ऊचुर्मामिदं मुदा
तेव्हा सर्व समाधानी ब्राह्मणांनी आनंदाने मला असे सांगितले.
मांसभोक्ता च भविता कञ्चित्कालं नराधिप
राजा, काही काळासाठी तू मांसाहारी होशील.
अंतर्जलगतेनोक्तो नमो नारायणेति च
पण पाण्यात बुडालेल्याने 'नमोनारायण' असे उच्चारले.
एवं स भवता प्रोक्तो नमो नारायणेति च
अशा प्रकारे, तूही 'नमोनारायण' असे म्हटलेस.
जातोऽहं दिव्यदेहस्तु प्रसादात्तव सुव्रत
धर्मशील असलेल्या तुझ्या कृपेने मला आता दिव्य देह मिळाला आहे.
वरं च गृह्यतां मत्तो यश्च ते संशयो हृदि
माझ्याकडून एक वर माग आणि तुझ्या मनातील शंका दूर होवो.
तवोपदेशदानेन आनृण्यं गंतु मुत्सहे
तुला हे उपदेश देऊन मी माझे ऋण फेडू शकतो.
इति तस्य वचः श्रुत्वा दिव्यदेहस्य स द्विजः
त्याचे हे शब्द ऐकून, त्या दिव्य देहधारी ब्राह्मणाने...